Άρθρα

Στις 17 Ιουνίου συμπληρώθηκαν οκτώ χρόνια από την υπογραφή της Συμφωνίας των Πρεσπών. Η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα παραχώρησε στα Σκόπια «Μακεδονική»  εθνότητα, ταυτότητα και γλώσσα και δεν προστάτευσε τη διαχρονική ελληνική Ιστορία της Μακεδονίας.

Σήμερα πλέον η Συμφωνία έχει καταρρεύσει και όσοι δεν το βλέπουν εθελοτυφλούν.

Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα και ο Πρωθυπουργός των Σκοπίων Χρίστιαν Μίτσκοσκι συστηματικά παραβιάζουν τη Συμφωνία. Ονομάζουν τη χώρα τους Δημοκρατία της Μακεδονίας καταργώντας τον προσδιορισμό Βόρεια.

Η Ακαδημία Επιστημών και Τεχνών παραμένει Μακεδονική, ενώ και οι αθλητικές Ομοσπονδίες χρησιμοποιούν τον όρο Μακεδονική χωρίς προσδιορισμό.

Η Μεικτή Επιτροπή για τα εμπορικά σήματα και προϊόντα ουδέποτε λειτούργησε με ευθύνη των Σκοπίων.

Η Μεικτή Επιτροπή Επιστημόνων για τα σχολικά βιβλία περπατά με ρυθμό χελώνας ουσιαστικά άνευ αποτελέσματος.

Ο αλυτρωτισμός των Σκοπίων δεν περιορίσθηκε όπως ανέμεναν οι θιασώτες της Συμφωνίας. Αντιθέτως ο Μίτσκοσκι συνεχίζει τη θεωρία του κομμουνιστικού καθεστώτος του Τίτο περί «Μεγάλης Μακεδονίας».

Πέρσι τον Απρίλιο είπε τα εξής μιλώντας σε ένα σωματείο με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Λέσχη Αναγνωστηρίου της Λευκής Θάλασσας». Λευκή Θάλασσα είναι το Αιγαίο και ο όρος θυμίζει την προπαγάνδα δεκαετιών που αποκαλεί τη Βόρειο Ελλάδα Μακεδονία του Αιγαίου, κατ΄ αυτούς αλύτρωτη.

Είπε, λοιπόν, ο Μίτσκοσκι: «Το μακεδονικό ζήτημα δεν έχει κλείσει. Το μακεδονικό ζήτημα θα τεθεί κάποια στιγμή στο τραπέζι των παγκόσμιων μεγάλων δυνάμεων και εγώ είμαι πεπεισμένος ότι με τη δύναμη των επιχειρημάτων θα αποκαταστήσουμε όλα εκείνα που όχι μόνον τα τελευταία χρόνια, αλλά ίσως και τις προηγούμενες δεκαετίες και αιώνες στο παρελθόν έχουμε απολέσει. Δεν είμαι βέβαιος ότι είμαστε η γενιά αυτή, της οποίας ηγούμαι, που θα το καταφέρει αυτό, αλλά είμαι βέβαιος ότι θα θέσουμε τα θεμέλια, ώστε οι επόμενες γενιές να μπορέσουν, βάσει των θεμελίων που θέτουμε σήμερα, να το καταφέρουν αυτό».

Οι δηλώσεις αυτές και η γενικότερη συμπεριφορά των ηγετικών κλιμακίων των Σκοπίων κουρελιάζουν τη Συμφωνία των Πρεσπών. Δικαιώνουν επίσης όλους όσοι φωνάζαμε ότι η σύνθετη ονομασία είναι κοροϊδία, διότι θα μείνει μόνο ο όρος «Μακεδονία». Πρέπει να δείξουμε άμεση αντίδραση. Αν αποδεχόμαστε αδιαμαρτύρητα αυτές τις προκλήσεις ανοίγουμε την όρεξη σε γειτονικά κράτη μεγαλύτερα σε πληθυσμό και ισχύ από τα Σκόπια.

Η θρασύτητα των βορείων γειτόνων εκδηλώνεται επίσης απέναντι στη Βουλγαρία και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Σόφια έθεσε Βέτο για την ευρωπαϊκή πορεία των Σκοπίων, αν δεν κάνουν μία δήλωση για τη γλώσσα τους και αν δεν αναγνωρίσουν τη βουλγαρική εθνότητα ως συστατικό στοιχείο του κράτους με τροποποίηση του κανονιστικού μέρους του Συντάγματος.

Η δήλωση για τη γλώσσα έγινε εν μέρει, αλλά η παρούσα κυβέρνηση Μίτσκοσκι αρνείται την αλλαγή του Συντάγματος. Μάλιστα δεν δέχονται να διοργανώσουν δημοψήφισμα για το θέμα αυτό. Οι Βρυξέλλες καταγγέλλουν τα Σκόπια για αδιαλλαξία, ενώ η νέα κυβέρνηση Ράντεφ στη Σόφια δηλώνει ότι θα επιμείνει αυστηρά στο Βέτο, αν δεν ικανοποιηθεί.

Η Βουλγαρία παρά την εναλλαγή κυβερνήσεων παραδίδει μαθήματα διπλωματίας. Κάνει τη διαπραγμάτευση που δεν έκανε το 2018 η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ.

Πάντως από πλευράς μας απαιτούνται προσεκτικές αντιδράσεις με σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο και με την επίγνωση ότι η Συμφωνία έχει ουσιαστικά καταρρεύσει.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 20.6.2026

Κάτι δεν πάει καλά στη σχέση Τουρκίας και ορθολογισμού. Ο Υπουργός Εσωτερικών της γείτονος Μουσταφά Τσιφτσί διεκδικεί την Ιερουσαλήμ, ενώ τα τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη παρενοχλούν ηλεκτρονικώς τα αφικνούμενα στην Κύπρο αεροπλάνα των Υπουργών Αμύνης της Ελλάδος, της Γαλλίας και της Ολλανδίας.

Ο Τσιφτσί δήλωσε ότι θέλει να γίνει Νομάρχης της Ιερουσαλήμ, την οποία θα απελευθερώσει η νέα Οθωμανική Αυτοκρατορία του Ερντογάν. Ο Ισραηλινός Υπουργός Αμύνης Ίσραελ Κατζ του απήντησε ότι δεν υπάρχει πλέον η Οθωμανική Αυτοκρατορία και ότι η σημερινή κυβέρνηση οδηγεί την Τουρκία σε λανθασμένη πορεία.

Έγινε και απογείωση τουρκικών  αεροπλάνων από το παράνομο αεροδρόμιο Ερτζάν στα Κατεχόμενα (Τύμπου η ελληνική ονομασία του χωριού), όταν οι τρεις Υπουργοί έφταναν στην Κύπρο για την άτυπη Σύνοδο Υπουργών Αμύνης των χωρών της Ευρ. Ενώσεως.  Θυμίζω  ότι  η Κυπριακή Δημοκρατία ασκεί μέχρι τις 30 Ιουνίου την εκ περιτροπής εξάμηνη Προεδρία.

Ο εκνευρισμός της Άγκυρας ερμηνεύεται από τις επιτυχείς κινήσεις της Ελλάδας, της Κύπρου και άλλων χωρών, τις οποίες η γείτων  θεωρεί ως απειλή για τα γεωπολιτικά οράματά της. Η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν αναπτύξει αμυντικές και ενεργειακές συνεργασίες με το Ισραήλ, με την Ιορδανία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και βεβαίως με την Ινδία. Η σύσφιξη σχέσεων των δύο κρατών του Ελληνισμού με τη μεγαλύτερη σε πληθυσμό χώρα του κόσμου έχει εκνευρίσει την Άγκυρα και αυτό δεν κρύβεται.

Ένας άλλος λόγος ανησυχίας είναι η παραγκώνιση της Τουρκίας από τη μονοπωλιακή επιρροή που επιδίωκε να έχει στις μουσουλμανικές δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας και του Καυκάσου. Προσφάτως ο Κύπριος Πρόεδρος Ν. Χριστοδουλίδης επισκέφθηκε την Αστάνα του Καζακστάν και επέτυχε την αναγνώριση της νόμιμης κυβέρνησης της Κύπρου, παρά την πίεση της Άγκυρας να να αναγνωρίσει η Αστάνα το ψευδοκράτος των Τουρκοκυπρίων. Παράλληλες επισκέψεις του Κυπρίου Υπουργού Εξωτερικών Κωνσταντίνου Κόμπου σε άλλες χώρες της Κεντρικής Ασίας επηύξησαν την τουρκική ενόχληση.

Μία νέα Κυπριακή πρωτοβουλία προφανώς εκνεύρισε τους νεο- Οθωμανούς. Η Κύπρος υπέγραψε στις 8 Ιουνίου Συμφωνία με τη Γαλλία για την παραμονή Γαλλικών στρατευμάτων στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η Συμφωνία SOFA (Status of Forces Agreement) υλοποιεί τη δέσμευση που ανέλαβαν τον Δεκέμβριο στο Παρίσι οι Πρόεδροι Μακρόν και Χριστοδουλίδης.

Πέραν όλων αυτών η αποθράσυνση της Τουρκίας οφείλεται και στην έλλειψη σοβαρών αντιδράσεων από πλευράς Ευρωπαϊκών κυβερνήσεων για τη δικτατορική εξουσία που ασκεί ο Ερντογάν. Είδαμε να αλλάζει ο αρχηγός του κόμματος της Αντιπολίτευσης με τη βοήθεια της… Αστυνομίας. Οι μάσκες έπεσαν. Ακόμη και οι αισιόδοξοι κατάλαβαν. Η Τουρκία δεν είναι μία κοινοβουλευτική δημοκρατική χώρα. Είναι ένα ιδιότυπο αυταρχικό καθεστώς, το οποίο ουδεμία σχέση έχει με τις αρχές και αξίες της Ευρώπης.

Ελλάς και Κύπρος πρέπει να συνεχίσουν την προσπάθεια αμυντικής και διπλωματικής θωράκισης έχοντας κατανοήσει πλήρως ότι η περίοδος των «ήρεμων νερών»  έχει λήξει προ πολλού.

Άρθρο στην ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ, 10.6.2026

Πού είναι η Σβέρνιτσα; Υπάρχουν εκεί μέλη της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας; Αυτά τα ερωτήματα απασχολούν κατά τις τελευταίες ημέρες τα ελληνικά και αλβανικά ΜΜΕ. Η απάντηση είναι απλή: Η Ελληνική Μειονότητα βρίσκεται διεσπαρμένη σε διάφορα σημεία της Αλβανίας και όχι μόνο στον χώρο της Βορείου Ηπείρου. Βεβαίως στο βόρειο τμήμα της ιστορικής Ηπείρου εντοπίζονται αρχέγονες ελληνικές κοιτίδες, αλλά τα εθνολογικά όρια του Ελληνισμού βρίσκονται  βορειότερα από τα σημεία που θέλει να παρουσιάσει η προπαγάνδα του αλβανικού κράτους.

Ορθώς αντέδρασε το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών για την καταπάτηση ελληνικών περιουσιών στις περιοχές Σβέρνιτσας και Νάρτας βορείως του Αυλώνα. Αξιοπρεπής ήταν και η αντίδραση  αρκετών κομμάτων και προσώπων της αντιπολίτευσης. Το πρόβλημα είναι ότι και στις δύο απογραφές του αλβανικού κράτους,  του 2012 και του 2023, η αριθμητική δύναμη των Ελλήνων δεν κατεγράφη αντικειμενικά. Άλλοτε δεν ρωτήθηκε η εθνικότητα και το θρήσκευμα (η απάντηση είναι προαιρετική, αλλά η ερώτηση είναι υποχρεωτική). Άλλοτε τα αποτελέσματα αλλοιώθηκαν. Άλλοτε δεν λειτουργούσαν τα τάμπλετ των υπαλλήλων της απογραφής, ειδικά όταν πήγαιναν σε περιοχές με ελληνικό στοιχείο.

Το 2012 η ΟΜΟΝΟΙΑ,  η Οργάνωση της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας, κατήγγειλε την επίσημη απογραφή και διοργάνωσε τη δική της. Κατέγραψε 280.000 Αλβανούς πολίτες ελληνικής εθνικής καταγωγής και συνειδήσεως. Πολλοί από αυτούς έχουν πάρει την κάρτα Ομογενούς από την Ελλάδα. Περίπου 4000 από αυτούς κατοικούν ή έχουν γη στην  επίμαχη περιοχή Σβέρνιτσας και Νάρτας. Το 2023 η απογραφή πάλι καταγγέλθηκε από τους επίσημους φορείς της Μειονότητας, καθώς και από το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών.

Πρέπει οπωσδήποτε να απαιτήσουμε να γίνει υπό την αιγίδα διεθνών Οργανισμών μία ακριβής και όχι πλαστογραφημένη αριθμητική και γεωγραφική καταγραφή των ομοεθνών μας της Αλβανίας. Να τους ψάξουμε παντού και όχι μόνο στις αυθαίρετες μειονοτικές ζώνες του κομμουνιστικού καθεστώτος.

Ακόμη και σήμερα η Αλβανία διατηρεί τον όρο «μειονοτικές ζώνες»  που είχαν θεσπίσει οι κομμουνιστικές κυβερνήσεις του Χότζα και του Αλία για να περιορίσουν τους Έλληνες γεωγραφικά και αριθμητικά. Αυτή η ορολογία – και τα όσα συνεπάγεται-  πρέπει να καταργηθεί. Δεν περιορίζεται σε ζώνες ο Ελληνισμός. Η Νάρτα, η Σβέρνιτσα, αλλά και η Σελενίτσα είναι κωμοπόλεις με ιστορική και εθνολογική ταυτότητα ελληνική. Αρκετοί από αυτούς ζουν σήμερα στην Ελλάδα, αλλά διατηρούν την περιουσία τους και τα εκλογικά τους δικαιώματα. Όπως και στη Χειμάρρα έτσι και σε αυτές τις περιοχές γίνεται μία συστηματική παραβίαση των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων. Μερικές φορές αδικούνται και άλλοι πλην των Ελλήνων. Όμως τα περισσότερα θύματα των καταπατήσεων και των άδικων  διοικητικών μέτρων είναι ομοεθνείς μας.

Έλληνες είναι και οι Βλαχόφωνοι της Αλβανίας, οι οποίοι ανέδειξαν σπουδαία πνευματικά κέντρα επί Τουρκοκρατίας, όπως ήταν η Μοσχόπολη, και σημαντικούς Εθνικούς Ευεργέτες. Ας τους πλησιάσουμε περισσότερο, διότι διεκδικούνται από εθνικές και εκκλησιαστικές προπαγάνδες άλλων βαλκανικών χωρών. Να δώσουμε έμφαση στην περιοχή της Κορυτσάς. Οι Βλαχόφωνοι Έλληνες στη Βόρειο Ήπειρο – και στην Ελλάδα-  έχουν δώσει αγώνες  για την Ελευθερία, την Ορθοδοξία και την Ελληνική Παιδεία. Ας μην τους εγκαταλείψουμε.

Θέλουμε τη φιλία και τη συνεργασία με την Αλβανία. Αλλά πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η ευρωπαϊκή πορεία της εξαρτάται από τον σεβασμό στα δικαιώματα της Ελληνικής Μειονότητας.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 6.6.2026

Hélas με ένα l στα γαλλικά σημαίνει: Αλλοίμονο! Ο κ. Τσίπρας μάλλον δεν το γνωρίζει, διότι η διεθνής εμπειρία του βασίσθηκε στη χρήση της αγγλικής γλώσσας. ΕΛΑΣ είναι ο τίτλος του νέου κόμματός του που ανακοινώθηκε την Τρίτη 26 Μαΐου στο Θησείο.

Γιατί επελέγη αυτός ο τίτλος; Σε ποιο ακροατήριο απευθύνεται; Είναι προφανές ότι ο πρώην Πρωθυπουργός έχει εγκαταλείψει την προσπάθεια προσέγγισης του Κέντρου (όπως και αν το εννοεί κανείς) και επιδιώκει να συγκινήσει ένα αποκλειστικά αριστερό κοινό, το οποίο κατανοεί την αναφορά στον ΕΛΑΣ του 1944. Ειδικά δε η σύνδεση ΕΛΑΣ και Θησείου, για όσους γνωρίζουν τη νεώτερη Ιστορία της χώρας, φέρνει στη μνήμη διχαστικούς συνειρμούς.

Μόλις ξεκίνησαν τα Δεκεμβριανά του 1944, ο ΕΛΑΣ και το ΚΚΕ επιτέθηκαν στην περιοχή του Θησείου σε αντικομμουνιστικές ένοπλες ομάδες της εποχής εκείνης. Για τη συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων είναι μία περίοδος  θολή ή άγνωστη. Όμως ο στόχος του κ. Τσίπρα είναι να προσελκύσει εκείνη τη μερίδα της Αριστεράς, η οποία διατηρεί τη μνήμη της Εμφύλιας διαμάχης που επακολούθησε μετά την Απελευθέρωση του 1944.

Βεβαίως δεν θέλει να προσελκύσει μόνον αυτούς, αλλά και αυτούς. Δεν είναι τυχαία η επιλογή ονόματος και τοποθεσίας. Και είναι θλιβερό εν έτει 2026 να βλέπουμε έναν πολιτικό 52 ετών να κοιτάζει με τρόπο διχαστικό προς το παρελθόν, αντί να ενδιαφέρεται για την ενότητα των Ελλήνων και για το μέλλον.

Η Εθνική Αντίσταση κατά της Τριπλής Κατοχής, Γερμανικής, Ιταλικής και Βουλγαρικής, είναι μία ένδοξη και ματωμένη σελίδα της Ιστορίας μας. Θα πρέπει να διδάσκεται στις νέες γενιές με πνεύμα ομόνοιας και όχι διχόνοιας. Άλλωστε η Αντίσταση ήταν έργο πολλών ενόπλων οργανώσεων  από όλους τους πολιτικούς χώρους. Δεν ήταν έργο μόνο του ΕΛΑΣ, αλλά και άλλων οργανώσεων που είχαν σαφώς κεντρώα ή δεξιά ιδεολογία. Ο ΕΔΕΣ του Ναπολέοντος Ζέρβα, η ΡΑΝ, η ΠΕΑΝ του μαρτυρικού Κώστα Περρίκου, η ΕΚΚΑ του Δημητρίου Ψαρρού και άλλες οργανώσεις αγωνίσθηκαν για μία Ελλάδα ελεύθερη με Κοινοβουλευτική Δημοκρατία και όχι για να επιβληθεί η δικτατορία του προλεταριάτου.

Είναι καιρός να κλείσουν οι πληγές. Να κοιτάξουμε μπροστά και να απομακρυνθούμε οριστικά από διχαστικά συνθήματα. Να καλλιεργήσουμε κλίμα εθνικής ενότητας για να αντιμετωπίσουμε την τουρκική απειλή, τα μεγάλα εθνικά ζητήματα, το δημογραφικό, το μεταναστευτικό. Να δώσουμε πειστικές απαντήσεις στα ερωτήματα και στις αγωνίες των νέων μας, να συμφωνήσουμε στο περιεχόμενο της Παιδείας (τεχνοκρατικό και Ανθρωπιστικό). Να οραματισθούμε ένα καλύτερο μέλλον για την Ελλάδα και τον Μείζονα Ελληνισμό σε μία εποχή με ραγδαίες αλλαγές και σε μία περιοχή, στην οποία αφυπνίζονται οι εθνικισμοί.

Μας ενδιαφέρει η Ελλάς με δύο λ και όχι η ΕΛΑΣ του κ. Τσίπρα και κάποιων νοσταλγών του 1944. Μας ενδιαφέρει η Ελλάδα που δημιουργεί και αξιοποιεί νέες τεχνολογίες με επίκεντρο τον άνθρωπο. Επιθυμούμε την εθνική αξιοπρέπεια και τον σεβασμό στη διαχρονική ιστορική πορεία μας, για την οποία αδιαφόρησαν σκανδαλωδώς οι σχεδιαστές της Συμφωνίας των Πρεσπών.

Λιγες εβδομάδες πριν από τις εκλογές του 2019 η κυβέρνηση Τσίπρα είχε αποφασίσει να καθιερώσει τη μαρξιστική ερμηνεία στη σχολική Ιστορία και να διαγράψει τους ήρωες του Έθνους. Ευτυχώς δεν πρόλαβε.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 30.5.2026

Έχει μέλλον η Αριστερά στην Ευρώπη; Η απάντηση δεν μπορεί να είναι μονολεκτική. Άλλωστε δεν υπάρχει μία μόνο έκφραση της Αριστεράς. Ο όρος καλύπτει κόμματα, κινήσεις και ομάδες ενός ευρύτερου φάσματος. Οι ιδεολογίες της Κομμουνιστικής Αριστεράς, της Ανανεωτικής Αριστεράς, τη Σοσιαλδημοκρατίας, των Οικολογικών κινημάτων και άλλων προσπαθειών, όπως πχ η Ανυπότακτη Γαλλία του Μελανσόν, έχουν σαφείς διαφορές μεταξύ τους, αλλά εντάσσονται στη μεγάλη οικογένεια της Αριστεράς.

Ο χώρος γενικά βρίσκεται σε συρρίκνωση και υποχώρηση. Στην Ανατολική Ευρώπη, όπου είναι πρόσφατα τα αρνητικά βιώματα των κομμουνιστικών καθεστώτων, βλέπουμε την εξαφάνιση της Αριστεράς από τα Κοινοβούλια της Ουγγαρίας, της Τσεχίας και της Βουλγαρίας.

Σε άλλες χώρες, κυρίως Σκανδιναβικές, η Αριστερά επιβιώνει έχοντας όμως υποστεί μεταμόρφωση. Θα μπορούσε κάποιος να μιλήσει για μετάλλαξη λόγω μεταναστευτικού. Οι Σοσιαλδημοκράτες της Σουηδίας κατέβασαν τον Στρατό στους δρόμους για να σταματήσουν τις συγκρούσεις μεταξύ συμμοριών μεταναστών. Στη Δανία πάλι οι Σοσιαλδημοκράτες ηγούνται της στροφής προς μία πιο σκληρή πολιτική περιορισμού της μετανάστευσης και κατάργησης των αποτυχημένων πολυπολιτισμικών μοντέλων.

Οι λόγοι αυτών των τάσεων είτε υποχώρησης είτε μεταμόρφωσης είναι κυρίως οι εξής:

Α) Η αποτυχία των κομμουνιστικών συστημάτων όπου και αν εφαρμόσθηκαν.

Β) Η αντίδραση των κοινωνιών κατά  της πολιτικής ανοιχτών συνόρων και αθρόας εισόδου μεταναστών.

Γ) Η αδιαφορία των αριστερών κομμάτων για τη διαφύλαξη  της ευρωπαϊκής ταυτότητας και η ανοχή ή υποστήριξη στις απόψεις ακραίων ισλαμιστών.

Δ) Η αδυναμία τους  να συνειδητοποιήσουν τη δύναμη των εθνικών, πολιτιστικών και θρησκευτικών παραδόσεων κάθε λαού. Η μεταεθνική εποχή είναι ουτοπία.  Αμφιβάλλω αν θα έλθει. Τα έθνη και τα εθνικά κράτη είναι το παρόν και το μέλλον της Ευρώπης. Η Ορθοδοξία και γενικότερα οι Χριστιανικές αξίες ελκύουν μεγάλα τμήματα της κοινωνίας στην Ελλάδα και σε όλη την Ευρώπη.  Η πλειοψηφία των αριστερών κομμάτων έχει μείνει αγκυλωμένη σε παρωχημένους διεθνισμούς και  συχνά  παρουσιάζει τάσεις  εθνοαποδόμησης και εθνομηδενισμού.

Σημαντικό ρόλο παίζει η κρίση των παραδοσιακών ΜΜΕ. Πολλές ευρωπαϊκές αναλύσεις αναφέρονται στη βαθιά πόλωση του δημοσίου λόγου και στη μετατόπιση μέρους των μέσων προς άλλες  κατευθύνσεις, γεγονός που ενισχύει τις συντηρητικές ιδεολογίες. Η Αριστερά, η οποία για δεκαετίες είχε ισχυρή παρουσία σε πανεπιστήμια, συνδικάτα και στον χώρο της Τέχνης, βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με την άνοδο των κοινωνικών δικτύων και εναλλακτικών μορφών ενημέρωσης, όπου κυριαρχούν  αντισυστημικές και περισσότερο εθνοκεντρικές φωνές.

Η περίπτωση της Βρετανίας είναι χαρακτηριστική και ιδιόμορφη. Το Εργατικό Κόμμα, η παραδοσιακή Αριστερά της χώρας, δεν έχει ούτε σαφή προσανατολισμό ούτε ηγετικές φυσιογνωμίες και παραχωρεί έδαφος σε υπερσυντηρητικούς και αντιευρωπαϊστές.

Στην Ελλάδα  η επανεμφάνιση προσώπων που ασέβησαν στην Ιστορία και στους αγώνες της Μακεδονίας δεν πρόκειται να φέρει την άνοιξη στην Αριστερά. Το όραμα της κυβερνώσας Αριστεράς είναι όνειρο απατηλό μετά τη διακυβέρνηση των ετών 2015-2019.

Χωρίς επαναπροσδιορισμό της σχέσης της με την ιστορία, την παράδοση και τη θρησκευτική ταυτότητα της Ευρώπης και κάθε λαού ξεχωριστά, η Αριστερά θα συνεχίσει να χάνει πολιτικό έδαφος. Η σημερινή κρίση της δεν αφορά μόνο τα ποσοστά στις κάλπες, αλλά και το ερώτημα αν μπορεί να εκφράσει ξανά ένα πειστικό όραμα για την ευρωπαϊκή κοινωνία του 21ου αιώνα. Ομολογώ ότι αμφιβάλλω.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 23.5.2026

Την Κυριακή 24 Μαΐου διεξάγονται Βουλευτικές Εκλογές στην Κύπρο. Ως γνωστόν το σύστημα είναι Προεδρικό και οι εκλογές γίνονται μόνο για την ανάδειξη των 56 Βουλευτών. Η Κυβέρνηση δεν θα αλλάξει. Οι Υπουργοί διορίζονται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και υπάρχει ασυμβίβαστο με τα αξίωμα του Βουλευτή. Η νέα σύνθεση της Βουλής έχει αξία, πρώτον διότι δείχνει τις τάσεις και απόψεις των Ελλήνων Κυπρίων για σημαντικά θέματα και δεύτερον, διότι θα διευκολύνει ή θα δυσχεράνει την ψήφιση νόμων που προτείνει η Κυβέρνηση.

Ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης, ενισχυμένος από την αγαστή αμυντική συνεργασία με την Ελλάδα και τη Γαλλία θα διατηρήσει το αξίωμά του μέχρι τον Φεβρουάριο του 2028, με δυνατότητα επανεκλογής. Στηρίχθηκε από τα κεντρώα κόμματα ΔΗΚΟ, ΔΗΠΑ και ΕΔΕΚ, αλλά  έχει ενταχθεί στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα της Κεντροδεξιάς.

Οι εκλογές στην Κύπρο πιθανόν να κρύβουν εκπλήξεις. Τα δύο μεγάλα παραδοσιακά κόμματα, ο Δημοκρατικός Συναγερμός – ΔΗΣΥ της Δεξιάς και το Κομμουνιστικό ΑΚΕΛ, παρουσιάζουν φθορά. Δεν πρόκειται να πλησιάσουν τα ποσοστά άνω του 30% που είχαν επί δεκαετίες. Στον μέσο όρο δημοσκοπήσεων του ιστότοπου Politico ο ΔΗΣΥ παίρνει 21% και το ΑΚΕΛ 20%. Τρίτο έρχεται το υπερσυντηρητικό- εθνικιστικό ΕΛΑΜ με 14%, ακολουθεί το νέο κόμμα ΑΛΜΑ του πρώην Γενικού Ελεγκτή Οδυσσέα Μιχαηλίδη με 10%, η Άμεση Δημοκρατία του θορυβώδους influencer  Φειδία Παναγιώτου με 8% και το κεντρώο Δημοκρατικό Κόμμα -ΔΗΚΟ με 8%. Υπάρχουν μικρότερα κόμματα, τα οποία κινδυνεύουν να μην περάσουν το όριο του 3%.

Εντυπωσιακή είναι η πτώση ποσοστών του ιστορικού Σοσιαλιστικού κόμματος ΕΔΕΚ, που είχε ιδρύσει στη δεκαετία του 1960 ο αγωνιστής της ΕΟΚΑ Βάσος Λυσσαρίδης. Οι εποχές αλλάζουν, παλαιά κόμματα συρρικνώνονται, νέα κόμματα και καινούργιες τάσεις εμφανίζονται. Στην Κύπρο η κόπωση από τα κατεστημένα κόμματα είναι πιο έντονη από ό,τι στην Ελλάδα. Ο Φειδίας που προανέφερα, είναι ήδη Ευρωβουλευτής, και δεν εντάσσεται σε καμία από τις καθιερωμένες ιδεολογικές τάσεις ή  ομάδες. Ιδιόρρυθμη περίπτωση κινήματος διαμαρτυρίας.

Η άνοδος του ΕΛΑΜ επίσης παρουσιάζει ενδιαφέρον. Αξιοποίησε τη ανησυχία των Ελλήνων Κυπρίων για τη μετανάστευση Ασιατών και Αφρικανών, αλλά και την ανάγκη του Κυπριακού λαού  να έχει σταθερά ερείσματα στην ελληνική καταγωγή  και στην παραδοσιακή οικογένεια.

Ο Δημοκρατικός Συναγερμός θα επιχειρήσει να καρπωθεί την ευφορία των Ελλήνων της Κύπρου για τη άμεση και πρόσφατη αμυντική στήριξη από΄την Ελλάδα. Πρόκειται για ένα κόμμα, το οποίο ιδρύθηκε το 1976 από τον αείμνηστο Γλαύκο Κληρίδη. Τονίζει συστηματικά την ανάγκη στενής συνεργασίας με την Ελλάδα σε πολλούς τομείς. Αντιθέτως το ΑΚΕΛ της Αριστεράς διακρίνεται από παρωχημένο διεθνισμό και επιφυλακτικότητα  στα αμυντικά θέματα, στοιχείο που μειώνει τη δημοτικότητά του.

Ικανότητα επιβίωσης δείχνει το ΔΗΚΟ, το οποίο παρουσιάζει μείωση ποσοστών, αλλά έχει ως σημαία του την πατριωτική στάση του  Προέδρου του Τάσσου Παπαδόπουλου στο  Σχέδιο Ανάν το 2004.

Δύο χαρακτηριστικά αυτών των εκλογών είναι: Η τοξικότητα που διαχέεται στο δημόσιο βίο με βαριές καταγγελίες συνήθως μη αποδεικνυόμενες. Και η προσπάθεια πολιτικών προσώπων να δημιουργήσουν εντυπώσεις επιτιθέμενοι, με σαθρά στοιχεία, στις σχέσεις της Κύπρου με το  Ισραήλ. Έστω και αν οι καταγγελίες γίνονται για προεκλογικούς λόγους, η μόνη που ωφελείται από τη διατάραξη της συνεργασίας Κύπρου – Ισραήλ είναι η Τουρκία.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 16.5.2026

Στις 6.5.2026 πραγματοποιήθηκε στο Αμμάν της Ιορδανίας η 5η συνάντηση της τριμερούς πρωτοβουλίας μεταξύ του Βασιλέως της Ιορδανίας Αμπντάλλα, του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη και του Έλληνα Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.

Ο Πρωθυπουργός τόνισε την ανάγκη να επανέλθει το παλαιό καθεστώς στα Στενά του Ορμούζ και να γίνει σεβαστή η ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Επίσης χαρακτήρισε την Ιορδανία πυλώνα σταθερότητος στην περιοχή.

Πρόκειται για μία αραβική χώρα, η οποία ανήκει στο στρατόπεδο των μετριοπαθών και στην οποία έχει ανοίξει Πρεσβεία του Ισραήλ. Η βασιλική οικογένεια έχει στενούς δεσμούς με τον δυτικό κόσμο, κυρίως με τη Βρετανία. Η Ελλάς, η Κύπρος και η Ιορδανία έχουν κοινά συμφέροντα σε τομείς αμυντικούς και ενεργειακούς και αντιτίθενται σε κάθε μορφή ισλαμικού φονταμενταλισμού, καθώς και στην  επιθετικότητα του καθεστώτος της Τεχεράνης.

Η Ιορδανία είναι μία χώρα της Μέσης Ανατολής με στρατηγική θέση, ως κόμβος παλαιών και νέων εμπορικών και ενεργειακών δρόμων. Οι Παλαιστίνιοι πιθανότατα αποτελούν πλέον την πλειοψηφία του πληθυσμού, ενώ μεγάλο μέρος των κατοίκων προέρχονται από φυλές Βεδουίνων.

Μετά τους πολέμους του 1948 και του 1967 και την κατάληψη της Δυτικής Όχθης του Ιορδάνη από το Ισραήλ πολλοί Παλαιστίνιοι ήλθαν στην Ιορδανία. Παρά τα αιματηρά επεισόδια του Σεπτεμβρίου 1970, μεταξύ του Ιορδανικού Στρατού και ακραίων παλαιστινιακών ομάδων, αρκετοί Παλαιστίνιοι πρόσφυγες πήραν την  ιορδανική υπηκοότητα.

Το πέρασμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου και των Μακεδόνων  έχει αφήσει εμφανή αποτυπώματα. Το Αμμάν, η πρωτεύουσα της Ιορδανίας, είναι κτισμένο επάνω στα ερείπια της ελληνιστικής Φιλαδέλφειας.

Κοντά  στο Αμμάν βρίσκονται τα ερείπια των Γεράσων, μιας πόλης που ίδρυσε ο Αλέξανδρος για να μείνουν οι απόμαχοι στρατιώτες του. Σώζονται σε καλή κατάσταση αρχαίοι ελληνικοί ναοί και το οδικό δίκτυο.

Το ελληνιστικό θέατρο συγκινεί τον Έλληνα επισκέπτη, διότι φαίνονται καθαρά τα γράμματα του ελληνικού αλφαβήτου που αριθμούν σειρές και θέσεις. Δίπλα στα δημιουργήματα των Μακεδόνων υπάρχουν και ερείπια πρωτοχριστιανικού ναού, θυμίζοντάς μας ότι η Μέση Ανατολή συνδέεται με την παρουσία της Ορθοδοξίας και του Βυζαντινού Ελληνισμού.

Το 5% του πληθυσμού της σημερινής Ιορδανίας είναι Ορθόδοξοι Χριστιανοί. Ομιλούν αραβικά, αγαπούν την Ελλάδα και υπάγονται στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων. Είναι μορφωμένοι και δημιουργικοί άνθρωποι και έχουν ιδρύσει μία ομάδα μπάσκετ, το Όρτοντοξ Κλάμπ, η οποία έχει πάρει πολλές φορές το πρωτάθλημα καλαθόσφαιρας στην Ιορδανία.

Η βασιλική οικογένεια ακολουθεί το σουνιτικό Ισλάμ, αλλά για ιστορικούς λόγους διάκειται φιλικά προς την Ορθοδοξία. Ο λόγος είναι ότι ο πατέρας του σημερινού βασιλέως, ο Χουσεΐν, όταν ήταν 15 ετών σώθηκε από δολοφονική απόπειρα με τη βοήθεια ενός Έλληνα Ορθοδόξου κληρικού.

Το 1951 ο Χουσεΐν με τον παππού του, τότε βασιλέα, επισκέφθηκαν για προσευχή την Ιερουσαλήμ. Μία ομάδα φανατικών Αράβων δολοφόνησε τον παππού και επιχείρησε να σκοτώσει και τον εγγονό. Η παρουσία και η άμεση αντίδραση του Ιερομονάχου Θεοδοσίου βοήθησαν τον νεαρό Χουσεΐν να διαφύγει.

Η ελληνική πολιτιστική κληρονομιά εκτιμάται στην Ιορδανία. Αντιθέτως η Τουρκία δεν είναι ιδιαιτέρως συμπαθής. Κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οι πρόγονοι των σημερινών Ιορδανών πολέμησαν κατά των Τούρκων κατακτητών τους  στην Άκαμπα και αλλού.

Κοινά συμφέροντα και πολιτιστικοί δεσμοί ενισχύουν το οικοδόμημα της τριμερούς συνεργασίας.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 9.5.2026