Σε κλίμα αναταραχής στη Μέση Ανατολή, αλλά με την εθνική αυτοπεποίθηση ενισχυμένη λόγω της παρουσίας πλοίων και αεροσκαφών των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, η Κύπρος εόρτασε φέτος την 1η Απριλίου. Την επέτειο του Αγώνα της ΕΟΚΑ (Εθνικής Οργανώσεως Κυπρίων Αγωνιστών) κατά της Βρετανικής Αποικιοκρατίας. Στόχος των Ελλήνων Κυπρίων το 1955 ήταν η Αυτοδιάθεση και η Ένωση με την Ελλάδα. Τελικά επετεύχθη η Ανεξαρτησία. Ιδρύθηκε η Κυπριακή Δημοκρατία.
Συγκινούμαι με τους ήρωες του 1955-59 και με τον ενθουσιασμό όλου του Ελληνισμού για εκείνον τον θρυλικό αγώνα. Και ταυτοχρόνως προβληματίζομαι κατά πόσον έχουμε κατανοήσει τους πραγματικούς στόχους της Τουρκίας.
Προσφάτως επισκέφθηκα στο Δημόσιο Καπνεργοστάσιο, κτήριο το οποίο σήμερα ανήκει στη Βουλή των Ελλήνων, μία έκθεση που οργάνωσε η Κύπρος ως προεδρεύουσα χώρα στην Ευρ. Ένωση επί ένα εξάμηνο. Η έκθεση με τίτλο: SECTOR 2 παρουσιάζει τη σταδιακή διχοτόμηση της Λευκωσίας με αποκορύφωμα τις συγκρούσεις του 1963- 1964 μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων. Στις 30.12.1963 χαράχθηκε από τους Βρετανούς η περίφημη «Πράσινη Γραμμή».
Μεταξύ των εκθεμάτων είδα δύο προκηρύξεις ενόπλων ομάδων που φανάτιζαν τους Τουρκοκυπρίους στο πλαίσιο της συγκρουσιακής λογικής. Η προκήρυξη της οργάνωσης VOLΚAN μιλούσε ενθουσιωδώς υπέρ της Διχοτόμησης. Η προκήρυξη της πιο φανατικής οργάνωσης ΤΜΤ καλούσε στις 13 Νοεμβρίου 1958 τους Τουρκοκυπρίους να ενταχθούν στις τάξεις της υπό άκρα μυστικότητα (για να πολεμήσουν τους Έλληνες).
Όλα αυτά, βεβαίως, γίνονταν υπό την καθοδήγηση Τούρκων στρατιωτικών, οι οποίοι υλοποιούσαν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Η στρατηγική της Άγκυρας εκφράζεται σαφώς από το γνωστό «Σχέδιο Νιχάτ Ερίμ» του 1956. Ο Ερίμ ήταν καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου και διετέλεσε αργότερα Πρωθυπουργός.
Το σχέδιο προνοεί την ανάκτηση της Κύπρου (την θεωρούν Οθωμανική και ζητούν να την ανακτήσουν) σε έξι στάδια.
Πρώτος στόχος ήταν η παρεμπόδιση της απόδοσης της Κύπρου στην Ελλάδα. Επετεύχθη.
Δεύτερος στόχος ήταν η απόκτηση από την Τουρκία νομίμων δικαιωμάτων επί της Κύπρου. Επετεύχθη με τη βοήθεια και της Βρετανίας.
Τρίτος στόχος ήταν η συγκέντρωση των διασκορπισμένων σε όλη την Κύπρο Τουρκοκυπρίων σε θυλάκους, ώστε να αποτελέσουν συμπαγείς, ομοιογενείς μάζες. Τα κατάφεραν, σ’ ένα μεγάλο ποσοστό, με την ανταρσία των Τουρκοκυπρίων από τα Χριστούγεννα του 1963 μέχρι τους βομβαρδισμούς του καλοκαιριού 1964 από την τουρκική Αεροπορία.
Τέταρτος στόχος ήταν να θεραπευθεί η αριθμητική μειονεξία τους. Οι Τούρκοι της Κύπρου ήταν το 18% και οι Έλληνες το 82%. Και τον στόχο αυτό τον υλοποίησαν. Μετά την Τουρκική εισβολή μετέφεραν και εξακολουθούν να μεταφέρουν εκατοντάδες χιλιάδες εποίκους στα κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου. Ο εποικισμός αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο και στις αρχές του ΟΗΕ, αλλά ήδη δημιουργείται τετελεσμένο. Στα Κατεχόμενα ψηφίζουν και οι έποικοι.
Πέμπτος στόχος ήταν να αποκτήσουν τον στρατιωτικό έλεγχο της περιοχής. Ο Αττίλας μετά την εισβολή του 1974 διαθέτει δύναμη 40.000 στρατιωτών επί Κυπριακού εδάφους, ενώ στις ημέρες μας πολεμικά και ερευνητικά σκάφη του τουρκικού Ναυτικού περιπολούν πολύ κοντά.
Μένει ανεκπλήρωτος ο έκτος στόχος τους που προνοεί τον πλήρη πολιτικό έλεγχο της Κύπρου. Φοβούμαι ότι αυτόν το στόχο υπηρετεί η λύση της Συνομοσπονδίας των δύο κρατών, την οποία ουσιαστικά προωθεί η Άγκυρα. Μιλά για δύο κράτη, αλλά επιθυμεί πλήρη έλεγχο στον Βορρά και μερικό έλεγχο στον Νότο.
Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 4.4.2026
