Η 9η Φεβρουαρίου, ημέρα θανάτου του Εθνικού Ποιητού μας Διονυσίου Σολωμού, έχει καθιερωθεί ως η Παγκόσμια Ημέρα τιμής προς την Ελληνική Γλώσσα. Η απόφαση της UNESCO ελήφθη το 2025 και έχει ως στόχο την ανάδειξη της γλώσσας μας ως οικουμενικού και πανανθρώπινου πολιτιστικού αγαθού με ιστορία τουλάχιστον 3000 ετών.
Με την ευκαιρία αυτή καταθέτω ορισμένες προτάσεις για να αξιοποιήσουμε αυτό το σημαντικό στοιχείο της ταυτότητάς μας. Η γλώσσα μας είναι ταυτοχρόνως εθνική, αλλά και οικουμενική. Αν δεν γνωρίσουμε καλά εμείς οι Έλληνες τη διαχρονική συνέχεια και αξία της γλώσσας μας πώς θα μπορέσουμε να την προβάλουμε εκτός συνόρων;
- Με την ευκαιρία της Συνταγματικής Αναθεώρησης να προστεθεί διάταξη στο Σύνταγμα για την προστασία της Ελληνικής Γλώσσας. Άλλωστε το άρθρο 1, παρ. 3, του Συντάγματος δηλώνει ότι όλες οι εξουσίες υπάρχουν υπέρ του Λαού και του Έθνους. Έθνος δεν νοείται χωρίς γλώσσα και ταυτότητα. Σε ένα από τα πρώτα τοπικά Συντάγματα του 1821, στη «Νομική Διάταξη της Ανατολικής Χέρσου Ελλάδος» (έδρα τα Σάλωνα-Άμφισσα), αναφέρεται όχι μόνο η Ορθοδοξία ως επικρατούσα θρησκεία, αλλά και η Ελληνική ως επικρατούσα γλώσσα.
- Να δίδεται η δυνατότητα στα παιδιά μας να γνωρίσουν τον πλούτο των παλαιοτέρων μορφών της γλώσσας μας από το Δημοτικό. Θα μπορούσε η διδασκαλία απλών κειμένων να αρχίσει από την Ε΄ τάξη του Δημοτικού με βάση προσευχές και ύμνους της Εκκλησίας μας.
- Να ληφθεί μέριμνα ώστε να μην καταργηθεί η διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών στη Β΄ και Γ τάξη του Λυκείου τώρα που εισάγεται σε ορισμένα δημόσια σχολεία το Διεθνές Απολυτήριο ΙΒ. Να διατηρηθεί ένα ελάχιστο πρόγραμμα ελληνικών μαθημάτων παράλληλα με το αγγλόφωνο πρόγραμμα.
- Να διακηρυχθεί η αξία των Αρχαίων Ελληνικών Κειμένων ως θεμελίων του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού. Ο Πώλ Βαλερύ, ο Τόμας Έλιοτ, η Ελένη Αρβελέρ και άλλοι διανοητές καταγράφουν τα τρία θεμέλια του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού, δηλαδή την Αρχαία Ελληνική Γραμματεία, το Ρωμαϊκό Δίκαιο και τη Χριστιανική κληρονομιά. Θυμίζω ότι ο Γάλλος Πρόεδρος Μακρόν δεν είναι φιλόλογος, αλλά τραπεζικό στέλεχος. Επανέφερε, όμως, ως βασικό μάθημα σε όλα τα γαλλικά σχολεία τη διδασκαλία των δύο κλασικών γλωσσών: Αρχαίων Ελληνικών και Λατινικών.
- Να διδάσκεται στα σχολεία ο ενιαίος διαχρονικός χαρακτήρας της εξελισσόμενης ελληνικής γλώσσας, όπως υποστηρίζει και ο κορυφαίος Γλωσσολόγος Γεώργιος Μπαμπινιώτης. Μιλάς ορθότερα τα Νέα Ελληνικά όταν γνωρίζεις και τα παλαιότερα Ελληνικά. Είναι χρήσιμο να μαθαίνουν τα ελληνόπουλα πόσο βοηθήθηκαν από τη γνώση της Αρχαίας και της λογίας Ελληνικής μεγάλοι ποιητές μας, όπως ο Κωστής Παλαμάς, ο Γιώργος Σεφέρης κ.ά.
- Να αναδειχθεί η συμβολή της Ορθόδοξης Εκκλησίας στη διάσωση του γλωσσικού θησαυρού μας και μάλιστα σε δύσκολες περιόδους. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος τον 4ο αιώνα και ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης τον 18ο αιώνα (επί Τουρκοκρατίας) έγραφαν ή μετέγραφαν κείμενα μιμούμενοι το μέτρο και το λεξιλόγιο των Ομηρικών επών. Οι αγωνιστές του 1821 έμαθαν τα πρώτα γράμματα από βιβλία της Εκκλησίας, κυρίως από το Ευαγγέλιο και από τους Ψαλμούς του Δαυίδ.
- Να ενισχύσουμε την καλλιέργεια της ελληνομάθειας των Αποδήμων μας ανά την Υφήλιο, καθώς και πληθυσμών με τους οποίους συγγενεύουμε πολιτιστικά, όπως είναι οι Ελληνόφωνοι της Νοτίου Ιταλίας και οι Ορθόδοξοι (Ρουμ Ορτοντόξ) της Μέσης Ανατολής.
Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 7.2.2026
