Όλα γύρω μας είναι ρευστά και ευμετάβλητα. Ιδίως στον χώρο της Μέσης Ανατολής. Εκεί η Ελλάς και η Κύπρος είχαν και έχουν στραμμένη την προσοχή τους με έντονο ενδιαφέρον: Πρώτον, λόγω γειτνιάσεως. Δεύτερον, λόγω διελεύσεως ενεργειακών αγωγών. Τρίτον, λόγω δραστηριοποιήσεως της Τουρκίας. Και τέταρτον, λόγω της παρουσίας τριών Πρεσβυγενών Πατριαρχείων και σημαντικών Ελληνορθοδόξων πληθυσμών και προσκυνημάτων.
Καταγράφω ορισμένες επισημάνσεις για τον νέο χάρτη που διαμορφώνεται:
Ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου χαρακτήρισε τον Τούρκο Πρόεδρο Ερντογάν «αντισημίτη δικτάτορα που φυλακίζει τους αντιπάλους του και έχει κατακτήσει τη μισή Κύπρο». Αν προσθέσουμε και τις θεωρίες του νέου Οθωμανισμού και της Γαλάζιας Πατρίδας κατανοούμε ότι ο Ερντογάν προσεγγίζει επικινδύνως ρατσιστικές θεωρίες του Μεσοπολέμου που οδήγησαν την Ευρώπη σε αιματοκύλισμα.
Το Ισραήλ πραγματοποίησε προληπτικό βομβαρδισμό εναντίον τουρκικής αεροπορικής βάσης στη Συρία. Είναι πολύ πιθανόν να υπάρχει μία μυστική συμφωνία μεταξύ του συριακού καθεστώτος του Αλ Σάρα και του Ισραήλ ώστε να μην εδραιωθεί περισσότερο η τουρκική επιρροή στη Συρία. Μάλιστα οι Δρούζοι της Συρίας ζητούν επισήμως τη στήριξη του Ισραήλ.
Η στενή συνεργασία Ελλάδος, Κύπρου και Ισραήλ πρέπει να συνεχισθεί. Είναι προφανές ότι ενοχλεί την Τουρκία, αλλά αυτό ακριβώς δείχνει ότι αυτή η συνεργασία είναι πολλαπλώς χρήσιμη. Ταυτοχρόνως η Ελλάς στηρίζει και πρέπει να συνεχίζει να στηρίζει το δικαίωμα των Παλαιστινίων για ίδρυση κράτους, αλλά με ηγεσία μετριοπαθή και όχι ελεγχόμενη από ακραίους ισλαμιστές.
Η Συμφωνία της Μέκκας μεταξύ Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας επηρεάζει σαφώς τους ελληνικούς σχεδιασμούς, αλλά δεν είναι αμιγώς στρατιωτική συμμαχία ούτε Σουνιτικό ΝΑΤΟ. Περισσότερο προέχει το οικονομικό και ενεργειακό συμφέρον των τριών χωρών. Η Ελλάς ας μην βιαστεί να αποσύρει την Πυροβολαρχία Patriot από τη φιλική μας Σαουδική Αραβία. Είμαστε πάροχοι ασφαλείας πέραν των συνόρων μας και αυτό αναβαθμίζει το κύρος μας. Εξ άλλου οι ισλαμιστές της περιοχής απειλούν ελληνόκτητα πλοία. Ούτε είναι σωστό να παραχωρούμε έδαφος όταν εμφανίζεται σε μία περιοχή η Τουρκία.
Ελλάς και Κύπρος έχουν πολλαπλό συμφέρον να καλλιεργήσουν την πολιτική, στρατιωτική, οικονομική και τεχνολογική συνεργασία με την Ινδία. Το Νέο Δελχί θορυβήθηκε όταν πέρσι, σε σύντομη συνοριακή ένοπλη διένεξη, είδε τουρκικά επιθετικά drones στα χέρια του Πακιστανικού στρατού. Παράλληλα, όμως, πρέπει να θυμόμαστε ότι η Ινδία θεωρεί συμφέρον της να διατηρεί μία καλή σχέση με το Ιράν.
Είναι προφανές ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις της Ελλάδος και της Κύπρου έχουν αρχίσει με δικά τους μέσα την κατασκευή drones και άλλων μη επανδρωμένων οπλικών συστημάτων. Χρειάζεται, όμως, και η ενίσχυση του ανθρωπίνου δυναμικού. Τα ελληνικά Επιτελεία καλό θα ήταν να μελετήσουν το ενδεχόμενο αύξησης της θητείας στους 15 μήνες. Το δημογραφικό πιέζει.
Είναι ανάγκη να ιδρυθεί στο ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών Παρατηρητήριο για τα Δικαιώματα των Ορθοδόξων Χριστιανών στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Να υπάρξει συντονισμός με τον αντίστοιχο φορέα του Κυπριακού ΥΠΕΞ στον τομέα αυτό. Καθώς περιμένουμε τα νεώτερα από το Αιγυπτιακό Δικαστήριο για τη Μονή Σινά, είναι απαραίτητο να δηλώνουμε με κάθε τρόπο την παρουσία μας στο πλευρό των Ορθοδόξων Χριστιανών της περιοχής.
Και να αξιοποιήσουμε την πολιτιστική διπλωματία για να αναδείξουμε την κληρονομιά του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην περιοχή.
Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 29.8.2026
