Ανάσταση σημαίνει ελπίδα, αισιοδοξία, φως. Αυτό το μήνυμα καλούμαστε να βιώσουμε και φέτος οι Έλληνες και γενικότερα οι Ορθόδοξοι ανά την υφήλιο. Η σκέψη μας στρέφεται περισσότερο στους εμπερίστατους Ορθοδόξους Χριστιανούς της Συρίας, του Λιβάνου και των Αγίων Τόπων, οι οποίοι βρίσκονται στο επίκεντρο συγκρούσεων και στο στόχαστρο φανατικών.
Η Ιστορία διδάσκει ότι το Πάσχα του 1009, όταν οι Άγιοι Τόποι είχαν κατακτηθεί από Άραβες, η δυναστεία των Φατιμιδών, που κυβερνούσε την Αίγυπτο, προέβη στην καταστροφή του Ναού της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυμα. Οι Φατιμίδες ήταν Σιίτες, δηλαδή ανήκαν στον κλάδο του Ισλάμ, στον οποίο ανήκουν και οι ηγέτες του θεοκρατικού καθεστώτος του Ιράν. Ελπίζω η ιστορία να μην επαναληφθεί και να μην βρεθούν οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί και τα προσκυνήματα της Μέσης Ανατολής στο στόχαστρο των ανθρώπων που διοικούν στη Τεχεράνη. Ας ευχηθούμε η εκεχειρία να είναι πραγματική και διαρκής.
Φέτος το Πάσχα βρίσκει τους Ορθοδόξους Χριστιανούς της περιοχής να βιώνουν για ακόμη μία χρονιά τη μεγάλη αντίφαση: Από τη μία, το μήνυμα της Αναστάσεως, της ελπίδας και της νίκης της ζωής και από την άλλη, μια καθημερινότητα που εξακολουθεί να δοκιμάζεται από γεωπολιτικές εντάσεις, διαμάχες θρησκευτικών και εθνικών ομάδων και δημογραφική συρρίκνωση.
Η Ελλάς έχει πολλούς λόγους να ενδιαφέρεται για τη διατήρηση της παρουσίας των Ορθοδόξων στη Μέση Ανατολή, είτε μιλούν ελληνικά είτε μιλούν αραβικά. Οι άνθρωποι αυτοί δεν αποτελούν απλώς μία θρησκευτική μειονότητα. Είναι φορείς ιστορικής συνέχειας του Ελληνιστικού και του Βυζαντινού Πολιτισμού. Πιθανότατα αρκετοί από αυτούς να έχουν και εθνική καταγωγή από Έλληνες που έζησαν στην περιοχή επί αιώνες. Όπως γράφει ο Βρετανός Νίκολας Χάμμοντ, ο Σέλευκος Α΄ ο Νικάτωρ, ένας από τους σημαντικούς Διαδόχους του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ίδρυσε 50 ελληνικές πόλεις στη Συρία και Παλαιστίνη μεταφέροντας χιλιάδες Έλληνες από τη Μακεδονία, την Αθήνα και άλλες περιοχές.
Οι ελληνορθόδοξοι πληθυσμοί των Πατριαρχείων Αντιοχείας και Ιεροσολύμων αποτελούν πνευματικά τέκνα του Βυζαντίου/Ρωμανίας και στα αραβικά αυτοαποκαλούνται Ρουμ Ορτοντόξ, δηλαδή Ρωμηοί Ορθόδοξοι. Συνεχίζουν λειτουργική και πολιτιστική ζωή αιώνων, λειτουργούν ως γέφυρα μεταξύ πολιτισμών, αλλά συρρικνώνονται αριθμητικά και μεταναστεύουν λόγω των συγκρούσεων.
Η Ελλάς πρέπει να συνεχίσει με κάθε τρόπο την υποστήριξή της στις κοινότητες αυτές για λόγους θρησκευτικούς, ανθρωπιστικούς και γεωπολιτικούς. Σε μία εποχή κατά την οποία άλλοι προσεγγίζουν τη Μέση Ανατολή με τη στρατιωτική ισχύ, η Ελλάς – σε συνεργασία με την Κύπρο- μπορεί και πρέπει να αναδειχθεί ως ο επίσημος προστάτης της Ελληνορθόδοξης παρουσίας, ανθρώπων και προσκυνημάτων, στην ταραγμένη αυτή περιοχή. Η χώρα μας, ως φορεύς ήπιας ισχύος, βοηθώντας αυτούς τους πληθυσμούς αναβαθμίζει και το δικό της διπλωματικό και πολιτιστικό κύρος.
Ας μην λησμονούμε ότι η κατά τα άλλα ουδετερόθρησκη Γαλλία έχει αναλάβει επισήμως την προστασία των Μαρωνιτών στον Λίβανο και των Ρωμαιοκαθολικών προσκυνημάτων στους Αγίους Τόπους.
Απαιτείται, πάντως, καλή ενημέρωση και αποφυγή λαθών που προκαλούνται συνήθως από παραπληροφόρηση. Επαναλαμβάνω την πρότασή μου να λειτουργήσει εντός του Ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών ένα Παρατηρητήριο για τα δικαιώματα των Ορθοδόξων Χριστιανών των 4 Πρεσβυγενών Πατριαρχείων.
Προσευχόμαστε για τη ειρήνη σε όλο τον κόσμο και ειδικά για την ημικατεχόμενη Κύπρο και για τους Ορθοδόξους της Μέσης Ανατολής. Καλή Ανάσταση!
Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, Μεγάλη Παρασκευή 10.4.2026
