Kωνσταντίνος Χολέβας

Στις 6.5.2026 πραγματοποιήθηκε στο Αμμάν της Ιορδανίας η 5η συνάντηση της τριμερούς πρωτοβουλίας μεταξύ του Βασιλέως της Ιορδανίας Αμπντάλλα, του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη και του Έλληνα Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.

Ο Πρωθυπουργός τόνισε την ανάγκη να επανέλθει το παλαιό καθεστώς στα Στενά του Ορμούζ και να γίνει σεβαστή η ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Επίσης χαρακτήρισε την Ιορδανία πυλώνα σταθερότητος στην περιοχή.

Πρόκειται για μία αραβική χώρα, η οποία ανήκει στο στρατόπεδο των μετριοπαθών και στην οποία έχει ανοίξει Πρεσβεία του Ισραήλ. Η βασιλική οικογένεια έχει στενούς δεσμούς με τον δυτικό κόσμο, κυρίως με τη Βρετανία. Η Ελλάς, η Κύπρος και η Ιορδανία έχουν κοινά συμφέροντα σε τομείς αμυντικούς και ενεργειακούς και αντιτίθενται σε κάθε μορφή ισλαμικού φονταμενταλισμού, καθώς και στην  επιθετικότητα του καθεστώτος της Τεχεράνης.

Η Ιορδανία είναι μία χώρα της Μέσης Ανατολής με στρατηγική θέση, ως κόμβος παλαιών και νέων εμπορικών και ενεργειακών δρόμων. Οι Παλαιστίνιοι πιθανότατα αποτελούν πλέον την πλειοψηφία του πληθυσμού, ενώ μεγάλο μέρος των κατοίκων προέρχονται από φυλές Βεδουίνων.

Μετά τους πολέμους του 1948 και του 1967 και την κατάληψη της Δυτικής Όχθης του Ιορδάνη από το Ισραήλ πολλοί Παλαιστίνιοι ήλθαν στην Ιορδανία. Παρά τα αιματηρά επεισόδια του Σεπτεμβρίου 1970, μεταξύ του Ιορδανικού Στρατού και ακραίων παλαιστινιακών ομάδων, αρκετοί Παλαιστίνιοι πρόσφυγες πήραν την  ιορδανική υπηκοότητα.

Το πέρασμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου και των Μακεδόνων  έχει αφήσει εμφανή αποτυπώματα. Το Αμμάν, η πρωτεύουσα της Ιορδανίας, είναι κτισμένο επάνω στα ερείπια της ελληνιστικής Φιλαδέλφειας.

Κοντά  στο Αμμάν βρίσκονται τα ερείπια των Γεράσων, μιας πόλης που ίδρυσε ο Αλέξανδρος για να μείνουν οι απόμαχοι στρατιώτες του. Σώζονται σε καλή κατάσταση αρχαίοι ελληνικοί ναοί και το οδικό δίκτυο.

Το ελληνιστικό θέατρο συγκινεί τον Έλληνα επισκέπτη, διότι φαίνονται καθαρά τα γράμματα του ελληνικού αλφαβήτου που αριθμούν σειρές και θέσεις. Δίπλα στα δημιουργήματα των Μακεδόνων υπάρχουν και ερείπια πρωτοχριστιανικού ναού, θυμίζοντάς μας ότι η Μέση Ανατολή συνδέεται με την παρουσία της Ορθοδοξίας και του Βυζαντινού Ελληνισμού.

Το 5% του πληθυσμού της σημερινής Ιορδανίας είναι Ορθόδοξοι Χριστιανοί. Ομιλούν αραβικά, αγαπούν την Ελλάδα και υπάγονται στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων. Είναι μορφωμένοι και δημιουργικοί άνθρωποι και έχουν ιδρύσει μία ομάδα μπάσκετ, το Όρτοντοξ Κλάμπ, η οποία έχει πάρει πολλές φορές το πρωτάθλημα καλαθόσφαιρας στην Ιορδανία.

Η βασιλική οικογένεια ακολουθεί το σουνιτικό Ισλάμ, αλλά για ιστορικούς λόγους διάκειται φιλικά προς την Ορθοδοξία. Ο λόγος είναι ότι ο πατέρας του σημερινού βασιλέως, ο Χουσεΐν, όταν ήταν 15 ετών σώθηκε από δολοφονική απόπειρα με τη βοήθεια ενός Έλληνα Ορθοδόξου κληρικού.

Το 1951 ο Χουσεΐν με τον παππού του, τότε βασιλέα, επισκέφθηκαν για προσευχή την Ιερουσαλήμ. Μία ομάδα φανατικών Αράβων δολοφόνησε τον παππού και επιχείρησε να σκοτώσει και τον εγγονό. Η παρουσία και η άμεση αντίδραση του Ιερομονάχου Θεοδοσίου βοήθησαν τον νεαρό Χουσεΐν να διαφύγει.

Η ελληνική πολιτιστική κληρονομιά εκτιμάται στην Ιορδανία. Αντιθέτως η Τουρκία δεν είναι ιδιαιτέρως συμπαθής. Κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οι πρόγονοι των σημερινών Ιορδανών πολέμησαν κατά των Τούρκων κατακτητών τους  στην Άκαμπα και αλλού.

Κοινά συμφέροντα και πολιτιστικοί δεσμοί ενισχύουν το οικοδόμημα της τριμερούς συνεργασίας.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 9.5.2026

Η Γαλλία διά του Προέδρου Μακρόν υπέγραψε εννέα συμφωνίες με την Ελλάδα, ενώ αναμένεται να υπογράψει τον Ιούνιο τη συμφωνία SOFA με την Κύπρο για τη στάθμευση Γαλλικών στρατευμάτων στη Μεγαλόνησο. Οι εννέα συμφωνίες με τη χώρα μας ξεκινούν με τη ανανέωση της εταιρικής στρατηγικής σχέσης και περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων συνεργασίες στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.

Αναμφιβόλως η δήλωση του Γάλλου Προέδρου ότι η χώρα του θα είναι δίπλα μας, αν απειληθεί η κυριαρχία της Ελλάδος, είναι σημαντική και έχει ενοχλήσει  ΜΜΕ και πολιτικά πρόσωπα της Τουρκίας. Διερωτώνται ορισμένοι αν αυτή η δήλωση θα ισχύει μετά τις Προεδρικές εκλογές και την πιθανή αλλαγή πολιτικής στη Γαλλία. Είναι σοβαρό ερώτημα, αλλά ας μην υποβαθμίσουμε την αξία της προεδρικής δήλωσης. Όταν δεν την είχαμε, την προσδοκούσαμε. Τώρα ας την εκτιμήσουμε σωστά και ας την αξιοποιήσουμε. Δεν χρειάζονται ούτε κραυγές ενθουσιασμού ούτε υπερβολική μεμψιμοιρία.

Η πρόσφατη κρίση στη Μέση Ανατολή κατέστησε προφανή την ανάγκη για ενίσχυση των αμυντικών συνεργασιών της Ελλάδος και της Κύπρου. Ήδη λειτουργεί θετικά και η στρατηγική σχέση με το Ισραήλ, το οποίο έχει προμηθεύσει αντιπυραυλικό θόλο στην Κύπρο και αναμένεται να παραδώσει αντίστοιχο υλικό  στην Ελλάδα.

Ο Γάλλος Πρόεδρος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης και της Καινοτομίας. Το στοιχείο αυτό ευνοεί την Ελλάδα, διότι έχουμε θαυμάσια μυαλά και πολλούς νέους επιστήμονες με μεταπτυχιακά και διδακτορικά. Μπορούν και θέλουν να αξιοποιηθούν σε θέσεις  έρευνας και ανάπτυξης προγραμμάτων.

Η συζήτηση για τον ρόλο των ΗΠΑ στην άμυνα της Ευρώπης και για το μέλλον του ΝΑΤΟ καθιστούν ακόμη πιο επίκαιρη και χρήσιμη την παρουσία της Γαλλίας. Είναι άλλωστε η μόνη πυρηνική δύναμη εντός Ευρ. Ένωσης μετά την αποχώρηση της Βρετανίας. Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη Μέση Ανατολή (Λίβανο, Συρία κ.α.) και για την Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάς και η Γαλλία μπορούν να συνεργασθούν σε πολλούς τομείς αμυντικούς και διπλωματικούς. Προφανώς δεν υπάρχει ταύτιση, αλλά σημαντική σύγκλιση συμφερόντων. Στον Λίβανο η Γαλλία προστατεύει τους Μαρωνίτες Χριστιανούς και τους Ρωμαιοκαθολικούς. Η Ελλάς ενδιαφέρεται για την ειρήνευση στην περιοχή, αλλά δεν κρύβει το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της για το Ελληνόρθοδοξο ποίμνιο του Πατριαρχείου Αντιοχείας. Και οι δυο χώρες θεωρούν μη αποδεκτή την άσκηση βίας από οποιαδήποτε στρατιωτική ή θρησκευτική ομάδα στον Λίβανο, κυρίως δε από την οργάνωση Χεζμπολλάχ των Σιϊτών Μουσουλμάνων, η οποία αρνείται να καταθέσει τα όπλα.

Στις δηλώσεις Μακρόν και Μητσοτάκη στην Αθήνα έγινε αναφορά  στη συνεργασία με την Ινδία. Πρόκειται για τα μεγαλύτερη σε πληθυσμό χώρα του κόσμου με υψηλή τεχνολογία και με προηγμένη αμυντική βιομηχανία. Η Ινδία ενοχλείται από την πολύ στενή συνεργασία της Τουρκίας με το Πακιστάν. Ταυτοχρόνως η Ινδία ενδιαφέρεται για τον εμπορικό και ενεργειακό διάδρομο IMEC (India-Middle East-Europe Economic Corridor), ο οποίος προβλέπεται να διέλθει από την Ελλάδα και την Κύπρο.

Η Άγκυρα εκνευρίζεται και προβλέπω ότι θα δείξει ακόμη μεγαλύτερη ενόχληση για τις συνεργασίες αυτές. Δεν υποτιμούμε ούτε υπερεκτιμούμε την Τουρκία. Οργανώνουμε τη διπλωματική και αμυντική προετοιμασία μας για παν ενδεχόμενον. Πάντως η πρόσφατη κρίση ανέδειξε σημαντικές τουρκικές αδυναμίες π.χ. στην αντιβαλλιστική άμυνα.

Διατηρούμε σταθερές συνεργασίες και αναπτύσσουμε νέες.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 2.5.2026

Πηγή φωτογραφίας: Gonzalo Fuentes/REUTERS

Οι εκλογές της Κυριακής 19 Απριλίου στη Βουλγαρία έδωσαν τη νίκη στον πρώην Πρόεδρο της Δημοκρατίας Ρούμεν Ράντεφ. Το κόμμα του, η Προοδευτική Βουλγαρία, πήρε το 44,7% των ψήφων. Μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση μόνο του ή μαζί με τον  φιλοευρωπαϊκό σχηματισμό PP-DB που έλαβε γύρω στο 14%.

Οι ηττημένοι είναι το κόμμα GERB του πρώην Πρωθυπουργού Μπόικο Μπορίσοφ, το οποίο κυβέρνησε τη χώρα και κατηγορείται για διαφθορά. Ηττημένο είναι και το Κίνημα Δικαιωμάτων και Ελευθεριών, το οποίο βασίζεται κυρίως στη μουσουλμανική μειονότητα. Έλαβε 6,6% αντί 11,5% που είχε λάβει προ δύο ετών. Είναι προφανές ότι η μείωση των ποσοστών του καθιστά δυσχερή τη δυνατότητα της Τουρκίας να παρεμβαίνει στα εσωτερικά της Βουλγαρίας. Σε προηγούμενες δεκαετίες η Άγκυρα χρησιμοποίησε τα υψηλά ποσοστά του μειονοτικού κόμματος για να έχει ρόλο ρυθμιστή στον σχηματισμό βουλγαρικών κυβερνήσεων.

Ηττημένη είναι η υπερεθνικιστική  παράταξη Αναβίωση, η οποία έπεσε από το 13,3% το 2024 στο 4,3% φέτος, αλλά εισέρχεται στη Βουλή.  Πλήρης είναι η αποτυχία του Σοσιαλιστικού κόμματος,, το οποίο δεν περνά το όριο του 4% και δεν εισέρχεται στη Βουλή. Είναι γεγονός ότι στις χώρες που έζησαν την κομμουνιστική διακυβέρνηση επί δεκαετίες, όπως έγινε στη Βουλγαρία, οι αριστερές, μαρξιστικές και παρεμφερείς ιδέες δεν είναι δημοφιλείς.

Ο Ράντεφ κατέβηκε με την υπόσχεση να καταπολεμήσει  τη διαφθορά. Είναι πρώην πιλότος μαχητικών αεροσκαφών με εκπαίδευση και στις ΗΠΑ. Με βάση παλαιότερες απόψεις του Ευρωπαίοι αναλυτές φοβούνται πιθανή ταύτισή του με τη ρωσική πολιτική, αλλά ο ίδιος δηλώνει μόνο «φιλοβούλγαρος και φιλοευρωπαίος». Όσοι τον γνωρίζουν τον θεωρούν πραγματιστή. Θα κρατήσει καλές σχέσεις με την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, αλλά θα αναζητήσει τρόπο για να μην είναι ψυχρές οι σχέσεις Βουλγαρίας και Ρωσίας.

Άλλωστε ο ίδιος ζήτησε «πραγματισμό» από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Νομίζω ότι αυτή η λέξη απηχεί την ουσιαστική ιδεολογία του, έστω και αν παλαιότερα ως Πρόεδρος στηρίχθηκε από το Σοσιαλιστικό Κόμμα. Σε όλες τις δημοσκοπήσεις πάνω από το 50% των Βουλγάρων πολιτών ζητούν μία ευρωπαϊκή πορεία για τη χώρα τους και μόνο ένας στους πέντε ζητεί στενότερη σύνδεση με τη Ρωσία.

Προβλέπω ότι οι σχέσεις μας με τη Βουλγαρία θα παραμείνουν καλές. Μας συνδέουν η γεωγραφική γειτνίαση, η Ορθόδοξη Χριστιανική Παράδοση, η συμμετοχή μας στην Ευρ. Ένωση και στο ΝΑΤΟ. Επίσης έχουμε συνεργασία στον ενεργειακό τομέα, η οποία διευρύνεται. Ας μην ξεχνούμε ότι κατά την πρόσφατη κρίση στη Μέση Ανατολή μία ελληνική Πυροβολαρχία PATRIOT τοποθετήθηκε στη Θράκη με στόχο να καλύψει όχι μόνο ελληνικά, αλλά και βουλγαρικά εδάφη.

Η Βουλγαρία θα διατηρήσει το Βέτο της έναντι της ευρωπαϊκής πορείας των Σκοπίων. Τον Ιούλιο του 2022 η κυβέρνηση των Σκοπίων υποχρεώθηκε να καταθέσει δήλωση στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποδεχόμενη ότι η ομιλούμενη σήμερα γλώσσα κατασκευάσθηκε το 1945, άρα επί κομμουνιστικού καθεστώτος, και ότι προέρχεται μόνο από διαλέκτους που ομιλούνται εντός των ορίων του κράτους. Το δεύτερο βουλγαρικό αίτημα, να αναγραφεί στο Σύνταγμα των Σκοπίων η βουλγαρική μειονότητα ως συνιστώσα εθνότητα, δεν έγινε ακόμη δεκτό.

Η Βουλγαρία θα συνεχίσει να πιέζει τα Σκόπια, σε αντίθεση με τους Έλληνες σχεδιαστές της Συμφωνίας των Πρεσπών.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 25.4.2026

Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo/Valentina Petrova

Η συντριπτική ήττα του Βίκτορ Ορμπάν στις βουλευτικές εκλογές της Ουγγαρίας είναι ένα καλό νέο για την Ευρώπη.  Πολύ θετικές είναι οι συνέπειες για την Ελλάδα και την Κύπρο από την αποχώρηση του Ορμπάν από το προσκήνιο. Ο Ούγγρος πρώην Πρωθυπουργός δεν ήταν φίλος μόνον του Τραμπ και του Πούτιν. Ήταν φανατικός φιλότουρκος και σκληρός υποστηρικτής του Ερντογάν.

Στις 6 Ιουλίου 2024  ο Ορμπάν, ο οποίος προήδρευε για εκείνο το εξάμηνο της Ε.Ε., βρέθηκε στη Σούσα του Αζερμπαϊτζάν και μετέσχε ως παρατηρητής στη Σύνοδο του Οργανισμού Τουρκογενών Κρατών (Organisation of Turkic States). Στον Οργανισμό, τον οποίο δημιούργησε η Τουρκία για να διευρύνει την επιρροή της, μετέχουν ως κανονικά μέλη το Αζερμπαϊτζάν, η Κιργιζία, το Καζακστάν, το Ουζμπεκιστάν και η Τουρκία. Καθεστώς παρατηρητού έχουν η Ουγγαρία (λόγω συγγένειας της γλώσσας με τα τουρκικά), το Τουρκμενιστάν και το ψευδοκράτος των Τουρκοκυπρίων.

Κατά τη σύνοδο αυτή ο Ορμπάν όχι απλώς φωτογραφήθηκε με τον τότε ηγέτη του ψευδοκράτους Ερσίν Τατάρ, αλλά έκανε παν το δυνατόν για να ενταχθεί η λεγόμενη «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου»  στον Οργανισμό ως πλήρες μέλος. Αντέδρασαν τρία από τα μέλη και η προσπάθεια απέτυχε. Προφανώς υπήρχε συντονισμός με τον Ερντογάν, αλλά διαφώνησαν το Καζακστάν, το Ουζμπεκιστάν και η Κιργιζία, διότι δεν θέλουν να χαλάσουν τις καλές σχέσεις τους με την Αθήνα, τη Λευκωσία και – κυρίως- με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η απαράδεκτη αυτή ενέργεια του Ορμπάν καταδικάσθηκε από τον αρμόδιο για την Εξωτερική Πολιτική της Ε.Ε. Ζοζέπ Μπορέλ. Αντίστοιχη φωτογράφιση μπροστά στη σημαία του ψευδοκράτους έκανε ο Ορμπάν τον Μάρτιο του 2023 και προκάλεσε την αντίδραση του Κυπριακού Υπουργείου Εξωτερικών.

Εκτός από τον τουρκικό εθνικισμό ο Ορμπάν υποστήριζε εμπράκτως και τον εθνικισμό των Σκοπίων. Είχε άριστες σχέσεις με το κυβερνών –σήμερα- κόμμα VMRO-DPMNE, το οποίο κουρελιάζει τη Συμφωνία των Πρεσπών και χρησιμοποιεί το όνομα Μακεδονία, σκέτο.

Τον Σεπτέμβριο του 2024 η Ουγγαρία του Ορμπάν έδωσε δάνειο 500 εκατομμυρίων Ευρώ  στα Σκόπια με πολύ ευνοϊκούς όρους. Το δάνειο χορηγήθηκε από την ουγγρική τράπεζα Export-Import Bank.

Ο σκοπιανός Πρωθυπουργός  Χρίστιαν Μίτσκοσκι δήλωσε ότι οι όροι του δανείου είναι πολύ ευνοϊκοί για τη χώρα του, καθώς το επιτόκιο ανέρχεται μόλις στο 3,25%, με τριετή περίοδο χάριτος και αποπληρωμή σε 24 εξαμηνιαίες δόσεις. Ο πρωθυπουργός των Σκοπίων ανέφερε ότι αν η χώρα του έβγαινε στις αγορές για να αντλήσει το ποσό αυτό θα έπρεπε να καταβάλει διπλάσιο επιτόκιο.

Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της αντιπολίτευσης  υποψιάζεται ότι πίσω από το δάνειο αυτό βρίσκεται η Κίνα. Πολλοί διερωτώνται  ποιος είναι ο ρόλος του φυγόποινου  Νίκολα Γκρούεφσκι στη σύναψη του δανείου αυτού. Ο  πρώην Πρωθυπουργός και αρχηγός του VMRO-DPMNE, ο Νίκολα Γκρούεφσκι, διέφυγε στην Ουγγαρία τον Νοέμβριο του 2018, όπου πήρε πολιτικό άσυλο από τον Βίκτορ Ορμπάν. Έτσι απέφυγε να εκτίσει ποινή φυλάκισης δύο ετών για υπόθεση διαφθοράς. Έχει καταδικασθεί για την περίοδο που ήταν Πρωθυπουργός στη χώρα του.

Ο Ελληνισμός δικαιούται να πανηγυρίζει για την ήττα ενός πολιτικού, ο οποίος υπονόμευε τα εθνικά μας συμφέροντα. Οι Ούγγροι πανηγυρίζουν, διότι απηλλάγησαν από ένα καθεστώς 16 ετών και αμφιβόλου δημοκρατικότητας.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 18.4.2026

Ανάσταση σημαίνει ελπίδα, αισιοδοξία, φως. Αυτό το μήνυμα καλούμαστε να βιώσουμε και φέτος οι Έλληνες και γενικότερα οι Ορθόδοξοι ανά την υφήλιο. Η σκέψη μας στρέφεται περισσότερο στους εμπερίστατους Ορθοδόξους Χριστιανούς της Συρίας, του Λιβάνου και των Αγίων Τόπων, οι οποίοι βρίσκονται στο επίκεντρο συγκρούσεων και στο στόχαστρο φανατικών.

Η Ιστορία διδάσκει ότι το Πάσχα του 1009, όταν οι Άγιοι Τόποι είχαν κατακτηθεί από Άραβες, η δυναστεία των Φατιμιδών, που κυβερνούσε την Αίγυπτο, προέβη στην καταστροφή του Ναού της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυμα. Οι Φατιμίδες ήταν Σιίτες, δηλαδή ανήκαν στον κλάδο του Ισλάμ, στον οποίο ανήκουν και οι ηγέτες του θεοκρατικού καθεστώτος του Ιράν. Ελπίζω η ιστορία να μην επαναληφθεί και να μην βρεθούν οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί και τα προσκυνήματα της Μέσης Ανατολής στο στόχαστρο των ανθρώπων που διοικούν στη Τεχεράνη. Ας ευχηθούμε η εκεχειρία να είναι πραγματική και διαρκής.

Φέτος το Πάσχα  βρίσκει τους Ορθοδόξους Χριστιανούς της περιοχής να βιώνουν για ακόμη μία χρονιά τη μεγάλη αντίφαση: Από τη μία, το μήνυμα της Αναστάσεως, της ελπίδας και της νίκης της ζωής και από την άλλη, μια καθημερινότητα που εξακολουθεί να δοκιμάζεται από γεωπολιτικές εντάσεις, διαμάχες θρησκευτικών και εθνικών ομάδων και δημογραφική συρρίκνωση.

Η Ελλάς έχει πολλούς λόγους να ενδιαφέρεται για τη διατήρηση της παρουσίας των Ορθοδόξων στη Μέση Ανατολή, είτε μιλούν ελληνικά είτε μιλούν αραβικά. Οι άνθρωποι αυτοί δεν αποτελούν απλώς μία θρησκευτική μειονότητα. Είναι φορείς ιστορικής συνέχειας του Ελληνιστικού και του Βυζαντινού Πολιτισμού. Πιθανότατα αρκετοί από αυτούς να έχουν και εθνική καταγωγή από Έλληνες που έζησαν στην περιοχή επί αιώνες. Όπως γράφει ο Βρετανός Νίκολας Χάμμοντ, ο Σέλευκος Α΄ ο Νικάτωρ, ένας από τους σημαντικούς Διαδόχους του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ίδρυσε 50 ελληνικές πόλεις στη Συρία και Παλαιστίνη μεταφέροντας χιλιάδες Έλληνες από τη Μακεδονία, την Αθήνα και άλλες περιοχές.

Οι ελληνορθόδοξοι πληθυσμοί των Πατριαρχείων Αντιοχείας και Ιεροσολύμων αποτελούν πνευματικά τέκνα του Βυζαντίου/Ρωμανίας και στα αραβικά αυτοαποκαλούνται Ρουμ Ορτοντόξ, δηλαδή Ρωμηοί Ορθόδοξοι. Συνεχίζουν λειτουργική και πολιτιστική ζωή αιώνων, λειτουργούν ως γέφυρα μεταξύ πολιτισμών, αλλά συρρικνώνονται αριθμητικά και μεταναστεύουν λόγω των συγκρούσεων.

Η Ελλάς πρέπει να συνεχίσει με κάθε τρόπο την υποστήριξή της στις κοινότητες αυτές για λόγους θρησκευτικούς, ανθρωπιστικούς και γεωπολιτικούς. Σε μία εποχή κατά την οποία άλλοι προσεγγίζουν τη Μέση Ανατολή με τη στρατιωτική ισχύ, η Ελλάς – σε συνεργασία με την Κύπρο- μπορεί και πρέπει να αναδειχθεί ως ο επίσημος προστάτης της Ελληνορθόδοξης παρουσίας, ανθρώπων και προσκυνημάτων, στην ταραγμένη αυτή περιοχή. Η χώρα μας, ως φορεύς ήπιας ισχύος, βοηθώντας αυτούς τους πληθυσμούς αναβαθμίζει και το δικό της διπλωματικό και πολιτιστικό κύρος.

Ας μην λησμονούμε ότι η κατά τα άλλα ουδετερόθρησκη Γαλλία έχει αναλάβει επισήμως την  προστασία των Μαρωνιτών στον Λίβανο και των Ρωμαιοκαθολικών προσκυνημάτων στους Αγίους Τόπους.

Απαιτείται, πάντως, καλή ενημέρωση και αποφυγή λαθών που προκαλούνται συνήθως από παραπληροφόρηση. Επαναλαμβάνω την πρότασή μου να λειτουργήσει εντός του Ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών ένα Παρατηρητήριο για τα δικαιώματα των Ορθοδόξων Χριστιανών των 4 Πρεσβυγενών Πατριαρχείων.

Προσευχόμαστε για τη ειρήνη σε όλο τον κόσμο και ειδικά για την ημικατεχόμενη Κύπρο και για τους Ορθοδόξους της Μέσης Ανατολής. Καλή Ανάσταση!

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ,  Μεγάλη Παρασκευή 10.4.2026

Σε κλίμα αναταραχής στη Μέση Ανατολή, αλλά με την εθνική αυτοπεποίθηση ενισχυμένη λόγω της παρουσίας πλοίων και αεροσκαφών των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, η Κύπρος εόρτασε φέτος την 1η Απριλίου. Την επέτειο του Αγώνα της ΕΟΚΑ (Εθνικής Οργανώσεως Κυπρίων Αγωνιστών) κατά της Βρετανικής Αποικιοκρατίας. Στόχος των Ελλήνων Κυπρίων το 1955 ήταν η Αυτοδιάθεση και η Ένωση με την Ελλάδα. Τελικά επετεύχθη  η Ανεξαρτησία. Ιδρύθηκε η Κυπριακή Δημοκρατία.

Συγκινούμαι με τους ήρωες του 1955-59 και με τον ενθουσιασμό όλου του Ελληνισμού για εκείνον τον θρυλικό αγώνα. Και ταυτοχρόνως προβληματίζομαι κατά πόσον  έχουμε κατανοήσει τους πραγματικούς στόχους της Τουρκίας.

Προσφάτως επισκέφθηκα στο Δημόσιο Καπνεργοστάσιο, κτήριο το οποίο σήμερα ανήκει στη Βουλή των Ελλήνων, μία έκθεση που οργάνωσε η Κύπρος ως προεδρεύουσα χώρα στην Ευρ. Ένωση επί ένα εξάμηνο. Η έκθεση με τίτλο: SECTOR 2 παρουσιάζει τη σταδιακή διχοτόμηση της Λευκωσίας με αποκορύφωμα τις συγκρούσεις του 1963- 1964 μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων. Στις 30.12.1963 χαράχθηκε από τους Βρετανούς η περίφημη «Πράσινη Γραμμή».

Μεταξύ των εκθεμάτων είδα  δύο προκηρύξεις ενόπλων ομάδων που φανάτιζαν τους Τουρκοκυπρίους στο πλαίσιο της συγκρουσιακής λογικής. Η προκήρυξη της οργάνωσης VOLΚAN μιλούσε ενθουσιωδώς υπέρ της Διχοτόμησης. Η προκήρυξη της πιο φανατικής οργάνωσης ΤΜΤ καλούσε στις 13 Νοεμβρίου 1958 τους Τουρκοκυπρίους να ενταχθούν στις τάξεις της υπό άκρα μυστικότητα (για να πολεμήσουν τους Έλληνες).

Όλα αυτά, βεβαίως, γίνονταν υπό την καθοδήγηση Τούρκων στρατιωτικών, οι οποίοι υλοποιούσαν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Η στρατηγική της Άγκυρας  εκφράζεται σαφώς από το γνωστό «Σχέδιο Νιχάτ Ερίμ» του 1956. Ο Ερίμ ήταν καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου και διετέλεσε αργότερα Πρωθυπουργός.

Το σχέδιο προνοεί την ανάκτηση της Κύπρου  (την θεωρούν Οθωμανική και ζητούν να την ανακτήσουν) σε έξι στάδια.

Πρώτος στόχος ήταν η παρεμπόδιση της απόδοσης της Κύπρου στην Ελλάδα. Επετεύχθη.

Δεύτερος στόχος ήταν η απόκτηση από την Τουρκία νομίμων δικαιωμάτων επί της Κύπρου. Επετεύχθη με τη βοήθεια και της Βρετανίας.

Τρίτος στόχος ήταν η συγκέντρωση των διασκορπισμένων σε όλη την Κύπρο Τουρκοκυπρίων σε θυλάκους, ώστε να αποτελέσουν συμπαγείς, ομοιογενείς μάζες. Τα κατάφεραν,  σ’ ένα μεγάλο ποσοστό, με την ανταρσία των Τουρκοκυπρίων από τα Χριστούγεννα του 1963 μέχρι τους βομβαρδισμούς του καλοκαιριού 1964 από την τουρκική Αεροπορία.

Τέταρτος στόχος ήταν να θεραπευθεί η αριθμητική μειονεξία τους. Οι Τούρκοι της Κύπρου ήταν το 18% και οι Έλληνες το 82%. Και τον στόχο αυτό τον υλοποίησαν. Μετά την Τουρκική εισβολή μετέφεραν και εξακολουθούν να μεταφέρουν εκατοντάδες χιλιάδες εποίκους στα κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου. Ο εποικισμός αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο και στις αρχές του ΟΗΕ, αλλά ήδη δημιουργείται τετελεσμένο.  Στα Κατεχόμενα  ψηφίζουν και οι έποικοι.

Πέμπτος στόχος ήταν να αποκτήσουν τον στρατιωτικό έλεγχο της περιοχής. Ο Αττίλας μετά την εισβολή του 1974 διαθέτει δύναμη 40.000 στρατιωτών επί Κυπριακού εδάφους, ενώ στις ημέρες μας  πολεμικά και ερευνητικά σκάφη του τουρκικού Ναυτικού περιπολούν πολύ κοντά.

Μένει ανεκπλήρωτος ο έκτος στόχος τους που προνοεί τον πλήρη πολιτικό έλεγχο της Κύπρου. Φοβούμαι ότι αυτόν το στόχο υπηρετεί η λύση της Συνομοσπονδίας των δύο κρατών, την οποία ουσιαστικά προωθεί η Άγκυρα. Μιλά για δύο κράτη, αλλά επιθυμεί πλήρη έλεγχο στον Βορρά και μερικό έλεγχο στον Νότο.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 4.4.2026

Ο πρόσφατος εορτασμός της επετείου της Ελληνικής Επαναστάσεως έφερε  στον νου μας τις διάφορες απόπειρες αποδομήσεως της Ιστορίας μας και της εθνικής ταυτότητας, οι οποίες εμφανίζονται κατά καιρούς. Το ευχάριστο είναι ότι αυτές οι απόπειρες αποτυγχάνουν, διότι προσκρούουν στα τεκμήρια, στις μαρτυρίες της εποχής και στον ερευνητικό ζήλο ορισμένων επιστημόνων.

Επί πολλές δεκαετίες κατεβλήθη προσπάθεια από μαρξιστές διαφόρων τάσεων να παρουσιασθεί η Επανάσταση του 1821 ως κοινωνική-ταξική και όχι εθνική. Την απάντηση τούς δίνουν οι άνθρωποι που έζησαν τα γεγονότα. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του Θεοδώρου Κολοκοτρώνη στη “Διήγηση Συμβάντων της Ελληνικής Φυλής”, δηλαδή στα Απομνημονεύματά του. Εκεί τονίζει τον εθνικό και όχι ταξικό χαρακτήρα της Εθνεγερσίας:

“Η επανάστασις η εδική μας δεν ομοιάζει με καμμιάν απ΄όσαις γίνονται την σήμερον εις την Ευρώπην. Της Ευρώπης αι επαναστάσεις εναντίον των διοικήσεών των είναι εμφύλιος πόλεμος. Ο εδικός μας πόλεμος ήτον ο πλέον δίκαιος, ήτον έθνος με άλλο έθνος”!

Ο Γέρος του Μωρηά ως αυτόπτης μάρτυς ξέρει καλύτερα από όλους  και απορρίπτει, μεταξύ άλλων, την άποψη οτι η Ελληνική Επανάσταση ήταν πνευματικό τέκνο της Γαλλικής.

Την ίδια άποψη για τον εθνικό και όχι κοινωνικό χαρακτήρα του 1821 είχε και ένας από τους φανατικούς αντιπάλους των ξεσηκωμένων Ελλήνων. Ο Αυστριακός Καγκελάριος κόμης Μέττερνιχ σε μία επιστολή του γραμμένη το 1826 γράφει:

«Η Ελληνική Επανάστασις ομοιάζει πολύ περισσότερον με τας ταραχάς, αι οποίαι κατά καιρούς λαμβάνουν εν Ιρλανδία (εννοεί: απόσχιση από τη Μ. Βρετανία) παρά με τα γεγονότα, τα οποία ηφάνισαν την Ισπανίαν, την Πορτογαλίαν και την Ιταλίαν, και τα οποία είχον εις πολύ μεγάλον βαθμόν τα χαρακτηριστικά της Γαλλικής Επαναστάσεως».

Η πρόσφατη ψηφιοποίηση ολοκλήρου του αρχείου επιστολών του Θεοδώρου Κολοκοτρώνη (kolokotronis-archive.org),  η οποία παρουσιάσθηκε επισήμως στο κοινό, με επιμέλεια του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών,  συγκεντρώνει  1100 ψηφιοποιημένα έγγραφα, τα οποία ανήκουν στο Κοινωφελές Ίδρυμα Μιχαήλ Ν. Στασινόπουλος- ΒΙΟΧΑΛΚΟ και στο Κοινωφελές Ίδρυμα Κοινωνικού και Πολιτιστικού Έργου (ΚΙΚΠΕ).

Από τις επιστολές αυτές αποδεικνύεται περίτρανα ότι ο Θ. Κολοκοτρώνης μετά την άδικη φυλάκισή του κατά τον β΄ εμφύλιο επανήλθε ενεργός στην πολεμική δράση και κατεδίωξε όχι μόνο τον στρατό του Ιμπραήμ, αλλά και τους προσκυνημένους Νενέκους. Η δράση του κατά την περίοδο 1825-1828 είναι μαχητική και εντυπωσιακή, όπως προκύπτει από το ψηφιοποιημένο αρχείο. Πρόκειται για  συντριπτική απάντηση σε μία ομάδα αποδομητών, οι οποίοι καθ΄ όλη τη διάρκεια του 2021 γύριζαν την Ελλάδα και κατηγορούσαν τον Πελοποννήσιο ηγέτη ότι «μετά το 1826 δεν πολεμούσε, αλλά μόνο πολιτικολογούσε και έκανε ίντριγκες».

Είναι θλιβερό το γεγονός ότι θορυβώδεις μειοψηφίες διανοουμένων και ιστορικών ερευνητών επιχειρούν να γίνουν διάσημοι ή να εμφανισθούν ως δήθεν προοδευτικοί σπιλώνοντας τη μνήμη αγωνιστών της Ελευθερίας. Άραγε, τώρα που υπάρχουν στη διάθεση όλων αυτά τα ντοκουμέντα για την περίοδο 1825-1828, οι αποδομητές θα ζητήσουν δημοσίως συγγνώμη;

Οι νέες τεχνολογίες –ευτυχώς-  βοηθούν στην ευρύτερη διάδοση της αλήθειας και των τεκμηρίων  και κατατροπώνουν τις ανακρίβειες των προπαγανδιστών. Η πατριωτική υπερηφάνεια, την οποία αισθάνθηκαν οι Έλληνες κατά την πρόσφατη αποστολή πλοίων και αεροσκαφών στην Κύπρο, δείχνει ότι οι αποδομητές απέτυχαν να αλλοιώσουν την εθνική ταυτότητα και την ιστορική μνήμη.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 28.3.2026