Kωνσταντίνος Χολέβας

Hélas με ένα l στα γαλλικά σημαίνει: Αλλοίμονο! Ο κ. Τσίπρας μάλλον δεν το γνωρίζει, διότι η διεθνής εμπειρία του βασίσθηκε στη χρήση της αγγλικής γλώσσας. ΕΛΑΣ είναι ο τίτλος του νέου κόμματός του που ανακοινώθηκε την Τρίτη 26 Μαΐου στο Θησείο.

Γιατί επελέγη αυτός ο τίτλος; Σε ποιο ακροατήριο απευθύνεται; Είναι προφανές ότι ο πρώην Πρωθυπουργός έχει εγκαταλείψει την προσπάθεια προσέγγισης του Κέντρου (όπως και αν το εννοεί κανείς) και επιδιώκει να συγκινήσει ένα αποκλειστικά αριστερό κοινό, το οποίο κατανοεί την αναφορά στον ΕΛΑΣ του 1944. Ειδικά δε η σύνδεση ΕΛΑΣ και Θησείου, για όσους γνωρίζουν τη νεώτερη Ιστορία της χώρας, φέρνει στη μνήμη διχαστικούς συνειρμούς.

Μόλις ξεκίνησαν τα Δεκεμβριανά του 1944, ο ΕΛΑΣ και το ΚΚΕ επιτέθηκαν στην περιοχή του Θησείου σε αντικομμουνιστικές ένοπλες ομάδες της εποχής εκείνης. Για τη συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων είναι μία περίοδος  θολή ή άγνωστη. Όμως ο στόχος του κ. Τσίπρα είναι να προσελκύσει εκείνη τη μερίδα της Αριστεράς, η οποία διατηρεί τη μνήμη της Εμφύλιας διαμάχης που επακολούθησε μετά την Απελευθέρωση του 1944.

Βεβαίως δεν θέλει να προσελκύσει μόνον αυτούς, αλλά και αυτούς. Δεν είναι τυχαία η επιλογή ονόματος και τοποθεσίας. Και είναι θλιβερό εν έτει 2026 να βλέπουμε έναν πολιτικό 52 ετών να κοιτάζει με τρόπο διχαστικό προς το παρελθόν, αντί να ενδιαφέρεται για την ενότητα των Ελλήνων και για το μέλλον.

Η Εθνική Αντίσταση κατά της Τριπλής Κατοχής, Γερμανικής, Ιταλικής και Βουλγαρικής, είναι μία ένδοξη και ματωμένη σελίδα της Ιστορίας μας. Θα πρέπει να διδάσκεται στις νέες γενιές με πνεύμα ομόνοιας και όχι διχόνοιας. Άλλωστε η Αντίσταση ήταν έργο πολλών ενόπλων οργανώσεων  από όλους τους πολιτικούς χώρους. Δεν ήταν έργο μόνο του ΕΛΑΣ, αλλά και άλλων οργανώσεων που είχαν σαφώς κεντρώα ή δεξιά ιδεολογία. Ο ΕΔΕΣ του Ναπολέοντος Ζέρβα, η ΡΑΝ, η ΠΕΑΝ του μαρτυρικού Κώστα Περρίκου, η ΕΚΚΑ του Δημητρίου Ψαρρού και άλλες οργανώσεις αγωνίσθηκαν για μία Ελλάδα ελεύθερη με Κοινοβουλευτική Δημοκρατία και όχι για να επιβληθεί η δικτατορία του προλεταριάτου.

Είναι καιρός να κλείσουν οι πληγές. Να κοιτάξουμε μπροστά και να απομακρυνθούμε οριστικά από διχαστικά συνθήματα. Να καλλιεργήσουμε κλίμα εθνικής ενότητας για να αντιμετωπίσουμε την τουρκική απειλή, τα μεγάλα εθνικά ζητήματα, το δημογραφικό, το μεταναστευτικό. Να δώσουμε πειστικές απαντήσεις στα ερωτήματα και στις αγωνίες των νέων μας, να συμφωνήσουμε στο περιεχόμενο της Παιδείας (τεχνοκρατικό και Ανθρωπιστικό). Να οραματισθούμε ένα καλύτερο μέλλον για την Ελλάδα και τον Μείζονα Ελληνισμό σε μία εποχή με ραγδαίες αλλαγές και σε μία περιοχή, στην οποία αφυπνίζονται οι εθνικισμοί.

Μας ενδιαφέρει η Ελλάς με δύο λ και όχι η ΕΛΑΣ του κ. Τσίπρα και κάποιων νοσταλγών του 1944. Μας ενδιαφέρει η Ελλάδα που δημιουργεί και αξιοποιεί νέες τεχνολογίες με επίκεντρο τον άνθρωπο. Επιθυμούμε την εθνική αξιοπρέπεια και τον σεβασμό στη διαχρονική ιστορική πορεία μας, για την οποία αδιαφόρησαν σκανδαλωδώς οι σχεδιαστές της Συμφωνίας των Πρεσπών.

Λιγες εβδομάδες πριν από τις εκλογές του 2019 η κυβέρνηση Τσίπρα είχε αποφασίσει να καθιερώσει τη μαρξιστική ερμηνεία στη σχολική Ιστορία και να διαγράψει τους ήρωες του Έθνους. Ευτυχώς δεν πρόλαβε.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 30.5.2026

Έχει μέλλον η Αριστερά στην Ευρώπη; Η απάντηση δεν μπορεί να είναι μονολεκτική. Άλλωστε δεν υπάρχει μία μόνο έκφραση της Αριστεράς. Ο όρος καλύπτει κόμματα, κινήσεις και ομάδες ενός ευρύτερου φάσματος. Οι ιδεολογίες της Κομμουνιστικής Αριστεράς, της Ανανεωτικής Αριστεράς, τη Σοσιαλδημοκρατίας, των Οικολογικών κινημάτων και άλλων προσπαθειών, όπως πχ η Ανυπότακτη Γαλλία του Μελανσόν, έχουν σαφείς διαφορές μεταξύ τους, αλλά εντάσσονται στη μεγάλη οικογένεια της Αριστεράς.

Ο χώρος γενικά βρίσκεται σε συρρίκνωση και υποχώρηση. Στην Ανατολική Ευρώπη, όπου είναι πρόσφατα τα αρνητικά βιώματα των κομμουνιστικών καθεστώτων, βλέπουμε την εξαφάνιση της Αριστεράς από τα Κοινοβούλια της Ουγγαρίας, της Τσεχίας και της Βουλγαρίας.

Σε άλλες χώρες, κυρίως Σκανδιναβικές, η Αριστερά επιβιώνει έχοντας όμως υποστεί μεταμόρφωση. Θα μπορούσε κάποιος να μιλήσει για μετάλλαξη λόγω μεταναστευτικού. Οι Σοσιαλδημοκράτες της Σουηδίας κατέβασαν τον Στρατό στους δρόμους για να σταματήσουν τις συγκρούσεις μεταξύ συμμοριών μεταναστών. Στη Δανία πάλι οι Σοσιαλδημοκράτες ηγούνται της στροφής προς μία πιο σκληρή πολιτική περιορισμού της μετανάστευσης και κατάργησης των αποτυχημένων πολυπολιτισμικών μοντέλων.

Οι λόγοι αυτών των τάσεων είτε υποχώρησης είτε μεταμόρφωσης είναι κυρίως οι εξής:

Α) Η αποτυχία των κομμουνιστικών συστημάτων όπου και αν εφαρμόσθηκαν.

Β) Η αντίδραση των κοινωνιών κατά  της πολιτικής ανοιχτών συνόρων και αθρόας εισόδου μεταναστών.

Γ) Η αδιαφορία των αριστερών κομμάτων για τη διαφύλαξη  της ευρωπαϊκής ταυτότητας και η ανοχή ή υποστήριξη στις απόψεις ακραίων ισλαμιστών.

Δ) Η αδυναμία τους  να συνειδητοποιήσουν τη δύναμη των εθνικών, πολιτιστικών και θρησκευτικών παραδόσεων κάθε λαού. Η μεταεθνική εποχή είναι ουτοπία.  Αμφιβάλλω αν θα έλθει. Τα έθνη και τα εθνικά κράτη είναι το παρόν και το μέλλον της Ευρώπης. Η Ορθοδοξία και γενικότερα οι Χριστιανικές αξίες ελκύουν μεγάλα τμήματα της κοινωνίας στην Ελλάδα και σε όλη την Ευρώπη.  Η πλειοψηφία των αριστερών κομμάτων έχει μείνει αγκυλωμένη σε παρωχημένους διεθνισμούς και  συχνά  παρουσιάζει τάσεις  εθνοαποδόμησης και εθνομηδενισμού.

Σημαντικό ρόλο παίζει η κρίση των παραδοσιακών ΜΜΕ. Πολλές ευρωπαϊκές αναλύσεις αναφέρονται στη βαθιά πόλωση του δημοσίου λόγου και στη μετατόπιση μέρους των μέσων προς άλλες  κατευθύνσεις, γεγονός που ενισχύει τις συντηρητικές ιδεολογίες. Η Αριστερά, η οποία για δεκαετίες είχε ισχυρή παρουσία σε πανεπιστήμια, συνδικάτα και στον χώρο της Τέχνης, βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με την άνοδο των κοινωνικών δικτύων και εναλλακτικών μορφών ενημέρωσης, όπου κυριαρχούν  αντισυστημικές και περισσότερο εθνοκεντρικές φωνές.

Η περίπτωση της Βρετανίας είναι χαρακτηριστική και ιδιόμορφη. Το Εργατικό Κόμμα, η παραδοσιακή Αριστερά της χώρας, δεν έχει ούτε σαφή προσανατολισμό ούτε ηγετικές φυσιογνωμίες και παραχωρεί έδαφος σε υπερσυντηρητικούς και αντιευρωπαϊστές.

Στην Ελλάδα  η επανεμφάνιση προσώπων που ασέβησαν στην Ιστορία και στους αγώνες της Μακεδονίας δεν πρόκειται να φέρει την άνοιξη στην Αριστερά. Το όραμα της κυβερνώσας Αριστεράς είναι όνειρο απατηλό μετά τη διακυβέρνηση των ετών 2015-2019.

Χωρίς επαναπροσδιορισμό της σχέσης της με την ιστορία, την παράδοση και τη θρησκευτική ταυτότητα της Ευρώπης και κάθε λαού ξεχωριστά, η Αριστερά θα συνεχίσει να χάνει πολιτικό έδαφος. Η σημερινή κρίση της δεν αφορά μόνο τα ποσοστά στις κάλπες, αλλά και το ερώτημα αν μπορεί να εκφράσει ξανά ένα πειστικό όραμα για την ευρωπαϊκή κοινωνία του 21ου αιώνα. Ομολογώ ότι αμφιβάλλω.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 23.5.2026

Την Κυριακή 24 Μαΐου διεξάγονται Βουλευτικές Εκλογές στην Κύπρο. Ως γνωστόν το σύστημα είναι Προεδρικό και οι εκλογές γίνονται μόνο για την ανάδειξη των 56 Βουλευτών. Η Κυβέρνηση δεν θα αλλάξει. Οι Υπουργοί διορίζονται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και υπάρχει ασυμβίβαστο με τα αξίωμα του Βουλευτή. Η νέα σύνθεση της Βουλής έχει αξία, πρώτον διότι δείχνει τις τάσεις και απόψεις των Ελλήνων Κυπρίων για σημαντικά θέματα και δεύτερον, διότι θα διευκολύνει ή θα δυσχεράνει την ψήφιση νόμων που προτείνει η Κυβέρνηση.

Ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης, ενισχυμένος από την αγαστή αμυντική συνεργασία με την Ελλάδα και τη Γαλλία θα διατηρήσει το αξίωμά του μέχρι τον Φεβρουάριο του 2028, με δυνατότητα επανεκλογής. Στηρίχθηκε από τα κεντρώα κόμματα ΔΗΚΟ, ΔΗΠΑ και ΕΔΕΚ, αλλά  έχει ενταχθεί στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα της Κεντροδεξιάς.

Οι εκλογές στην Κύπρο πιθανόν να κρύβουν εκπλήξεις. Τα δύο μεγάλα παραδοσιακά κόμματα, ο Δημοκρατικός Συναγερμός – ΔΗΣΥ της Δεξιάς και το Κομμουνιστικό ΑΚΕΛ, παρουσιάζουν φθορά. Δεν πρόκειται να πλησιάσουν τα ποσοστά άνω του 30% που είχαν επί δεκαετίες. Στον μέσο όρο δημοσκοπήσεων του ιστότοπου Politico ο ΔΗΣΥ παίρνει 21% και το ΑΚΕΛ 20%. Τρίτο έρχεται το υπερσυντηρητικό- εθνικιστικό ΕΛΑΜ με 14%, ακολουθεί το νέο κόμμα ΑΛΜΑ του πρώην Γενικού Ελεγκτή Οδυσσέα Μιχαηλίδη με 10%, η Άμεση Δημοκρατία του θορυβώδους influencer  Φειδία Παναγιώτου με 8% και το κεντρώο Δημοκρατικό Κόμμα -ΔΗΚΟ με 8%. Υπάρχουν μικρότερα κόμματα, τα οποία κινδυνεύουν να μην περάσουν το όριο του 3%.

Εντυπωσιακή είναι η πτώση ποσοστών του ιστορικού Σοσιαλιστικού κόμματος ΕΔΕΚ, που είχε ιδρύσει στη δεκαετία του 1960 ο αγωνιστής της ΕΟΚΑ Βάσος Λυσσαρίδης. Οι εποχές αλλάζουν, παλαιά κόμματα συρρικνώνονται, νέα κόμματα και καινούργιες τάσεις εμφανίζονται. Στην Κύπρο η κόπωση από τα κατεστημένα κόμματα είναι πιο έντονη από ό,τι στην Ελλάδα. Ο Φειδίας που προανέφερα, είναι ήδη Ευρωβουλευτής, και δεν εντάσσεται σε καμία από τις καθιερωμένες ιδεολογικές τάσεις ή  ομάδες. Ιδιόρρυθμη περίπτωση κινήματος διαμαρτυρίας.

Η άνοδος του ΕΛΑΜ επίσης παρουσιάζει ενδιαφέρον. Αξιοποίησε τη ανησυχία των Ελλήνων Κυπρίων για τη μετανάστευση Ασιατών και Αφρικανών, αλλά και την ανάγκη του Κυπριακού λαού  να έχει σταθερά ερείσματα στην ελληνική καταγωγή  και στην παραδοσιακή οικογένεια.

Ο Δημοκρατικός Συναγερμός θα επιχειρήσει να καρπωθεί την ευφορία των Ελλήνων της Κύπρου για τη άμεση και πρόσφατη αμυντική στήριξη από΄την Ελλάδα. Πρόκειται για ένα κόμμα, το οποίο ιδρύθηκε το 1976 από τον αείμνηστο Γλαύκο Κληρίδη. Τονίζει συστηματικά την ανάγκη στενής συνεργασίας με την Ελλάδα σε πολλούς τομείς. Αντιθέτως το ΑΚΕΛ της Αριστεράς διακρίνεται από παρωχημένο διεθνισμό και επιφυλακτικότητα  στα αμυντικά θέματα, στοιχείο που μειώνει τη δημοτικότητά του.

Ικανότητα επιβίωσης δείχνει το ΔΗΚΟ, το οποίο παρουσιάζει μείωση ποσοστών, αλλά έχει ως σημαία του την πατριωτική στάση του  Προέδρου του Τάσσου Παπαδόπουλου στο  Σχέδιο Ανάν το 2004.

Δύο χαρακτηριστικά αυτών των εκλογών είναι: Η τοξικότητα που διαχέεται στο δημόσιο βίο με βαριές καταγγελίες συνήθως μη αποδεικνυόμενες. Και η προσπάθεια πολιτικών προσώπων να δημιουργήσουν εντυπώσεις επιτιθέμενοι, με σαθρά στοιχεία, στις σχέσεις της Κύπρου με το  Ισραήλ. Έστω και αν οι καταγγελίες γίνονται για προεκλογικούς λόγους, η μόνη που ωφελείται από τη διατάραξη της συνεργασίας Κύπρου – Ισραήλ είναι η Τουρκία.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 16.5.2026

Στις 6.5.2026 πραγματοποιήθηκε στο Αμμάν της Ιορδανίας η 5η συνάντηση της τριμερούς πρωτοβουλίας μεταξύ του Βασιλέως της Ιορδανίας Αμπντάλλα, του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη και του Έλληνα Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.

Ο Πρωθυπουργός τόνισε την ανάγκη να επανέλθει το παλαιό καθεστώς στα Στενά του Ορμούζ και να γίνει σεβαστή η ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Επίσης χαρακτήρισε την Ιορδανία πυλώνα σταθερότητος στην περιοχή.

Πρόκειται για μία αραβική χώρα, η οποία ανήκει στο στρατόπεδο των μετριοπαθών και στην οποία έχει ανοίξει Πρεσβεία του Ισραήλ. Η βασιλική οικογένεια έχει στενούς δεσμούς με τον δυτικό κόσμο, κυρίως με τη Βρετανία. Η Ελλάς, η Κύπρος και η Ιορδανία έχουν κοινά συμφέροντα σε τομείς αμυντικούς και ενεργειακούς και αντιτίθενται σε κάθε μορφή ισλαμικού φονταμενταλισμού, καθώς και στην  επιθετικότητα του καθεστώτος της Τεχεράνης.

Η Ιορδανία είναι μία χώρα της Μέσης Ανατολής με στρατηγική θέση, ως κόμβος παλαιών και νέων εμπορικών και ενεργειακών δρόμων. Οι Παλαιστίνιοι πιθανότατα αποτελούν πλέον την πλειοψηφία του πληθυσμού, ενώ μεγάλο μέρος των κατοίκων προέρχονται από φυλές Βεδουίνων.

Μετά τους πολέμους του 1948 και του 1967 και την κατάληψη της Δυτικής Όχθης του Ιορδάνη από το Ισραήλ πολλοί Παλαιστίνιοι ήλθαν στην Ιορδανία. Παρά τα αιματηρά επεισόδια του Σεπτεμβρίου 1970, μεταξύ του Ιορδανικού Στρατού και ακραίων παλαιστινιακών ομάδων, αρκετοί Παλαιστίνιοι πρόσφυγες πήραν την  ιορδανική υπηκοότητα.

Το πέρασμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου και των Μακεδόνων  έχει αφήσει εμφανή αποτυπώματα. Το Αμμάν, η πρωτεύουσα της Ιορδανίας, είναι κτισμένο επάνω στα ερείπια της ελληνιστικής Φιλαδέλφειας.

Κοντά  στο Αμμάν βρίσκονται τα ερείπια των Γεράσων, μιας πόλης που ίδρυσε ο Αλέξανδρος για να μείνουν οι απόμαχοι στρατιώτες του. Σώζονται σε καλή κατάσταση αρχαίοι ελληνικοί ναοί και το οδικό δίκτυο.

Το ελληνιστικό θέατρο συγκινεί τον Έλληνα επισκέπτη, διότι φαίνονται καθαρά τα γράμματα του ελληνικού αλφαβήτου που αριθμούν σειρές και θέσεις. Δίπλα στα δημιουργήματα των Μακεδόνων υπάρχουν και ερείπια πρωτοχριστιανικού ναού, θυμίζοντάς μας ότι η Μέση Ανατολή συνδέεται με την παρουσία της Ορθοδοξίας και του Βυζαντινού Ελληνισμού.

Το 5% του πληθυσμού της σημερινής Ιορδανίας είναι Ορθόδοξοι Χριστιανοί. Ομιλούν αραβικά, αγαπούν την Ελλάδα και υπάγονται στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων. Είναι μορφωμένοι και δημιουργικοί άνθρωποι και έχουν ιδρύσει μία ομάδα μπάσκετ, το Όρτοντοξ Κλάμπ, η οποία έχει πάρει πολλές φορές το πρωτάθλημα καλαθόσφαιρας στην Ιορδανία.

Η βασιλική οικογένεια ακολουθεί το σουνιτικό Ισλάμ, αλλά για ιστορικούς λόγους διάκειται φιλικά προς την Ορθοδοξία. Ο λόγος είναι ότι ο πατέρας του σημερινού βασιλέως, ο Χουσεΐν, όταν ήταν 15 ετών σώθηκε από δολοφονική απόπειρα με τη βοήθεια ενός Έλληνα Ορθοδόξου κληρικού.

Το 1951 ο Χουσεΐν με τον παππού του, τότε βασιλέα, επισκέφθηκαν για προσευχή την Ιερουσαλήμ. Μία ομάδα φανατικών Αράβων δολοφόνησε τον παππού και επιχείρησε να σκοτώσει και τον εγγονό. Η παρουσία και η άμεση αντίδραση του Ιερομονάχου Θεοδοσίου βοήθησαν τον νεαρό Χουσεΐν να διαφύγει.

Η ελληνική πολιτιστική κληρονομιά εκτιμάται στην Ιορδανία. Αντιθέτως η Τουρκία δεν είναι ιδιαιτέρως συμπαθής. Κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οι πρόγονοι των σημερινών Ιορδανών πολέμησαν κατά των Τούρκων κατακτητών τους  στην Άκαμπα και αλλού.

Κοινά συμφέροντα και πολιτιστικοί δεσμοί ενισχύουν το οικοδόμημα της τριμερούς συνεργασίας.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 9.5.2026

Η Γαλλία διά του Προέδρου Μακρόν υπέγραψε εννέα συμφωνίες με την Ελλάδα, ενώ αναμένεται να υπογράψει τον Ιούνιο τη συμφωνία SOFA με την Κύπρο για τη στάθμευση Γαλλικών στρατευμάτων στη Μεγαλόνησο. Οι εννέα συμφωνίες με τη χώρα μας ξεκινούν με τη ανανέωση της εταιρικής στρατηγικής σχέσης και περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων συνεργασίες στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.

Αναμφιβόλως η δήλωση του Γάλλου Προέδρου ότι η χώρα του θα είναι δίπλα μας, αν απειληθεί η κυριαρχία της Ελλάδος, είναι σημαντική και έχει ενοχλήσει  ΜΜΕ και πολιτικά πρόσωπα της Τουρκίας. Διερωτώνται ορισμένοι αν αυτή η δήλωση θα ισχύει μετά τις Προεδρικές εκλογές και την πιθανή αλλαγή πολιτικής στη Γαλλία. Είναι σοβαρό ερώτημα, αλλά ας μην υποβαθμίσουμε την αξία της προεδρικής δήλωσης. Όταν δεν την είχαμε, την προσδοκούσαμε. Τώρα ας την εκτιμήσουμε σωστά και ας την αξιοποιήσουμε. Δεν χρειάζονται ούτε κραυγές ενθουσιασμού ούτε υπερβολική μεμψιμοιρία.

Η πρόσφατη κρίση στη Μέση Ανατολή κατέστησε προφανή την ανάγκη για ενίσχυση των αμυντικών συνεργασιών της Ελλάδος και της Κύπρου. Ήδη λειτουργεί θετικά και η στρατηγική σχέση με το Ισραήλ, το οποίο έχει προμηθεύσει αντιπυραυλικό θόλο στην Κύπρο και αναμένεται να παραδώσει αντίστοιχο υλικό  στην Ελλάδα.

Ο Γάλλος Πρόεδρος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης και της Καινοτομίας. Το στοιχείο αυτό ευνοεί την Ελλάδα, διότι έχουμε θαυμάσια μυαλά και πολλούς νέους επιστήμονες με μεταπτυχιακά και διδακτορικά. Μπορούν και θέλουν να αξιοποιηθούν σε θέσεις  έρευνας και ανάπτυξης προγραμμάτων.

Η συζήτηση για τον ρόλο των ΗΠΑ στην άμυνα της Ευρώπης και για το μέλλον του ΝΑΤΟ καθιστούν ακόμη πιο επίκαιρη και χρήσιμη την παρουσία της Γαλλίας. Είναι άλλωστε η μόνη πυρηνική δύναμη εντός Ευρ. Ένωσης μετά την αποχώρηση της Βρετανίας. Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη Μέση Ανατολή (Λίβανο, Συρία κ.α.) και για την Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάς και η Γαλλία μπορούν να συνεργασθούν σε πολλούς τομείς αμυντικούς και διπλωματικούς. Προφανώς δεν υπάρχει ταύτιση, αλλά σημαντική σύγκλιση συμφερόντων. Στον Λίβανο η Γαλλία προστατεύει τους Μαρωνίτες Χριστιανούς και τους Ρωμαιοκαθολικούς. Η Ελλάς ενδιαφέρεται για την ειρήνευση στην περιοχή, αλλά δεν κρύβει το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της για το Ελληνόρθοδοξο ποίμνιο του Πατριαρχείου Αντιοχείας. Και οι δυο χώρες θεωρούν μη αποδεκτή την άσκηση βίας από οποιαδήποτε στρατιωτική ή θρησκευτική ομάδα στον Λίβανο, κυρίως δε από την οργάνωση Χεζμπολλάχ των Σιϊτών Μουσουλμάνων, η οποία αρνείται να καταθέσει τα όπλα.

Στις δηλώσεις Μακρόν και Μητσοτάκη στην Αθήνα έγινε αναφορά  στη συνεργασία με την Ινδία. Πρόκειται για τα μεγαλύτερη σε πληθυσμό χώρα του κόσμου με υψηλή τεχνολογία και με προηγμένη αμυντική βιομηχανία. Η Ινδία ενοχλείται από την πολύ στενή συνεργασία της Τουρκίας με το Πακιστάν. Ταυτοχρόνως η Ινδία ενδιαφέρεται για τον εμπορικό και ενεργειακό διάδρομο IMEC (India-Middle East-Europe Economic Corridor), ο οποίος προβλέπεται να διέλθει από την Ελλάδα και την Κύπρο.

Η Άγκυρα εκνευρίζεται και προβλέπω ότι θα δείξει ακόμη μεγαλύτερη ενόχληση για τις συνεργασίες αυτές. Δεν υποτιμούμε ούτε υπερεκτιμούμε την Τουρκία. Οργανώνουμε τη διπλωματική και αμυντική προετοιμασία μας για παν ενδεχόμενον. Πάντως η πρόσφατη κρίση ανέδειξε σημαντικές τουρκικές αδυναμίες π.χ. στην αντιβαλλιστική άμυνα.

Διατηρούμε σταθερές συνεργασίες και αναπτύσσουμε νέες.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 2.5.2026

Πηγή φωτογραφίας: Gonzalo Fuentes/REUTERS

Οι εκλογές της Κυριακής 19 Απριλίου στη Βουλγαρία έδωσαν τη νίκη στον πρώην Πρόεδρο της Δημοκρατίας Ρούμεν Ράντεφ. Το κόμμα του, η Προοδευτική Βουλγαρία, πήρε το 44,7% των ψήφων. Μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση μόνο του ή μαζί με τον  φιλοευρωπαϊκό σχηματισμό PP-DB που έλαβε γύρω στο 14%.

Οι ηττημένοι είναι το κόμμα GERB του πρώην Πρωθυπουργού Μπόικο Μπορίσοφ, το οποίο κυβέρνησε τη χώρα και κατηγορείται για διαφθορά. Ηττημένο είναι και το Κίνημα Δικαιωμάτων και Ελευθεριών, το οποίο βασίζεται κυρίως στη μουσουλμανική μειονότητα. Έλαβε 6,6% αντί 11,5% που είχε λάβει προ δύο ετών. Είναι προφανές ότι η μείωση των ποσοστών του καθιστά δυσχερή τη δυνατότητα της Τουρκίας να παρεμβαίνει στα εσωτερικά της Βουλγαρίας. Σε προηγούμενες δεκαετίες η Άγκυρα χρησιμοποίησε τα υψηλά ποσοστά του μειονοτικού κόμματος για να έχει ρόλο ρυθμιστή στον σχηματισμό βουλγαρικών κυβερνήσεων.

Ηττημένη είναι η υπερεθνικιστική  παράταξη Αναβίωση, η οποία έπεσε από το 13,3% το 2024 στο 4,3% φέτος, αλλά εισέρχεται στη Βουλή.  Πλήρης είναι η αποτυχία του Σοσιαλιστικού κόμματος,, το οποίο δεν περνά το όριο του 4% και δεν εισέρχεται στη Βουλή. Είναι γεγονός ότι στις χώρες που έζησαν την κομμουνιστική διακυβέρνηση επί δεκαετίες, όπως έγινε στη Βουλγαρία, οι αριστερές, μαρξιστικές και παρεμφερείς ιδέες δεν είναι δημοφιλείς.

Ο Ράντεφ κατέβηκε με την υπόσχεση να καταπολεμήσει  τη διαφθορά. Είναι πρώην πιλότος μαχητικών αεροσκαφών με εκπαίδευση και στις ΗΠΑ. Με βάση παλαιότερες απόψεις του Ευρωπαίοι αναλυτές φοβούνται πιθανή ταύτισή του με τη ρωσική πολιτική, αλλά ο ίδιος δηλώνει μόνο «φιλοβούλγαρος και φιλοευρωπαίος». Όσοι τον γνωρίζουν τον θεωρούν πραγματιστή. Θα κρατήσει καλές σχέσεις με την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, αλλά θα αναζητήσει τρόπο για να μην είναι ψυχρές οι σχέσεις Βουλγαρίας και Ρωσίας.

Άλλωστε ο ίδιος ζήτησε «πραγματισμό» από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Νομίζω ότι αυτή η λέξη απηχεί την ουσιαστική ιδεολογία του, έστω και αν παλαιότερα ως Πρόεδρος στηρίχθηκε από το Σοσιαλιστικό Κόμμα. Σε όλες τις δημοσκοπήσεις πάνω από το 50% των Βουλγάρων πολιτών ζητούν μία ευρωπαϊκή πορεία για τη χώρα τους και μόνο ένας στους πέντε ζητεί στενότερη σύνδεση με τη Ρωσία.

Προβλέπω ότι οι σχέσεις μας με τη Βουλγαρία θα παραμείνουν καλές. Μας συνδέουν η γεωγραφική γειτνίαση, η Ορθόδοξη Χριστιανική Παράδοση, η συμμετοχή μας στην Ευρ. Ένωση και στο ΝΑΤΟ. Επίσης έχουμε συνεργασία στον ενεργειακό τομέα, η οποία διευρύνεται. Ας μην ξεχνούμε ότι κατά την πρόσφατη κρίση στη Μέση Ανατολή μία ελληνική Πυροβολαρχία PATRIOT τοποθετήθηκε στη Θράκη με στόχο να καλύψει όχι μόνο ελληνικά, αλλά και βουλγαρικά εδάφη.

Η Βουλγαρία θα διατηρήσει το Βέτο της έναντι της ευρωπαϊκής πορείας των Σκοπίων. Τον Ιούλιο του 2022 η κυβέρνηση των Σκοπίων υποχρεώθηκε να καταθέσει δήλωση στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποδεχόμενη ότι η ομιλούμενη σήμερα γλώσσα κατασκευάσθηκε το 1945, άρα επί κομμουνιστικού καθεστώτος, και ότι προέρχεται μόνο από διαλέκτους που ομιλούνται εντός των ορίων του κράτους. Το δεύτερο βουλγαρικό αίτημα, να αναγραφεί στο Σύνταγμα των Σκοπίων η βουλγαρική μειονότητα ως συνιστώσα εθνότητα, δεν έγινε ακόμη δεκτό.

Η Βουλγαρία θα συνεχίσει να πιέζει τα Σκόπια, σε αντίθεση με τους Έλληνες σχεδιαστές της Συμφωνίας των Πρεσπών.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 25.4.2026

Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo/Valentina Petrova

Η συντριπτική ήττα του Βίκτορ Ορμπάν στις βουλευτικές εκλογές της Ουγγαρίας είναι ένα καλό νέο για την Ευρώπη.  Πολύ θετικές είναι οι συνέπειες για την Ελλάδα και την Κύπρο από την αποχώρηση του Ορμπάν από το προσκήνιο. Ο Ούγγρος πρώην Πρωθυπουργός δεν ήταν φίλος μόνον του Τραμπ και του Πούτιν. Ήταν φανατικός φιλότουρκος και σκληρός υποστηρικτής του Ερντογάν.

Στις 6 Ιουλίου 2024  ο Ορμπάν, ο οποίος προήδρευε για εκείνο το εξάμηνο της Ε.Ε., βρέθηκε στη Σούσα του Αζερμπαϊτζάν και μετέσχε ως παρατηρητής στη Σύνοδο του Οργανισμού Τουρκογενών Κρατών (Organisation of Turkic States). Στον Οργανισμό, τον οποίο δημιούργησε η Τουρκία για να διευρύνει την επιρροή της, μετέχουν ως κανονικά μέλη το Αζερμπαϊτζάν, η Κιργιζία, το Καζακστάν, το Ουζμπεκιστάν και η Τουρκία. Καθεστώς παρατηρητού έχουν η Ουγγαρία (λόγω συγγένειας της γλώσσας με τα τουρκικά), το Τουρκμενιστάν και το ψευδοκράτος των Τουρκοκυπρίων.

Κατά τη σύνοδο αυτή ο Ορμπάν όχι απλώς φωτογραφήθηκε με τον τότε ηγέτη του ψευδοκράτους Ερσίν Τατάρ, αλλά έκανε παν το δυνατόν για να ενταχθεί η λεγόμενη «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου»  στον Οργανισμό ως πλήρες μέλος. Αντέδρασαν τρία από τα μέλη και η προσπάθεια απέτυχε. Προφανώς υπήρχε συντονισμός με τον Ερντογάν, αλλά διαφώνησαν το Καζακστάν, το Ουζμπεκιστάν και η Κιργιζία, διότι δεν θέλουν να χαλάσουν τις καλές σχέσεις τους με την Αθήνα, τη Λευκωσία και – κυρίως- με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η απαράδεκτη αυτή ενέργεια του Ορμπάν καταδικάσθηκε από τον αρμόδιο για την Εξωτερική Πολιτική της Ε.Ε. Ζοζέπ Μπορέλ. Αντίστοιχη φωτογράφιση μπροστά στη σημαία του ψευδοκράτους έκανε ο Ορμπάν τον Μάρτιο του 2023 και προκάλεσε την αντίδραση του Κυπριακού Υπουργείου Εξωτερικών.

Εκτός από τον τουρκικό εθνικισμό ο Ορμπάν υποστήριζε εμπράκτως και τον εθνικισμό των Σκοπίων. Είχε άριστες σχέσεις με το κυβερνών –σήμερα- κόμμα VMRO-DPMNE, το οποίο κουρελιάζει τη Συμφωνία των Πρεσπών και χρησιμοποιεί το όνομα Μακεδονία, σκέτο.

Τον Σεπτέμβριο του 2024 η Ουγγαρία του Ορμπάν έδωσε δάνειο 500 εκατομμυρίων Ευρώ  στα Σκόπια με πολύ ευνοϊκούς όρους. Το δάνειο χορηγήθηκε από την ουγγρική τράπεζα Export-Import Bank.

Ο σκοπιανός Πρωθυπουργός  Χρίστιαν Μίτσκοσκι δήλωσε ότι οι όροι του δανείου είναι πολύ ευνοϊκοί για τη χώρα του, καθώς το επιτόκιο ανέρχεται μόλις στο 3,25%, με τριετή περίοδο χάριτος και αποπληρωμή σε 24 εξαμηνιαίες δόσεις. Ο πρωθυπουργός των Σκοπίων ανέφερε ότι αν η χώρα του έβγαινε στις αγορές για να αντλήσει το ποσό αυτό θα έπρεπε να καταβάλει διπλάσιο επιτόκιο.

Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της αντιπολίτευσης  υποψιάζεται ότι πίσω από το δάνειο αυτό βρίσκεται η Κίνα. Πολλοί διερωτώνται  ποιος είναι ο ρόλος του φυγόποινου  Νίκολα Γκρούεφσκι στη σύναψη του δανείου αυτού. Ο  πρώην Πρωθυπουργός και αρχηγός του VMRO-DPMNE, ο Νίκολα Γκρούεφσκι, διέφυγε στην Ουγγαρία τον Νοέμβριο του 2018, όπου πήρε πολιτικό άσυλο από τον Βίκτορ Ορμπάν. Έτσι απέφυγε να εκτίσει ποινή φυλάκισης δύο ετών για υπόθεση διαφθοράς. Έχει καταδικασθεί για την περίοδο που ήταν Πρωθυπουργός στη χώρα του.

Ο Ελληνισμός δικαιούται να πανηγυρίζει για την ήττα ενός πολιτικού, ο οποίος υπονόμευε τα εθνικά μας συμφέροντα. Οι Ούγγροι πανηγυρίζουν, διότι απηλλάγησαν από ένα καθεστώς 16 ετών και αμφιβόλου δημοκρατικότητας.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 18.4.2026